Μαρία Σβώλου: από τον φεμινισμό στην αριστερά; Συγκλήσεις, σποκλίσεις και ιδεολογικές μετατοπίσεις

Από τα βασικά διαφοροποιητικά ιστορικά χαρακτηριστικά της περιόδου τουΜεσοπολέμου είναι η ένταξη σημαντικού αριθμού γυναικών στην αγορά εργασίας. Οιγενικότερες οικονομικές συνθήκες, μετά τα περίπου 9 χρόνια πολεμικής εμπλοκής τηςΕλλάδας, καθώς και η έλευση και εγκατάσταση των προσφύγων/ισσών, οιπερισσότερες εκ των οποίων γυναίκες, είχαν ως αποτέλεσμα μαζική για τα μέτρα τηςεποχής συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας– κυρίως στα αστικά κέντρα.Την περίοδο αυτή εμφανίζεται και το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα, παράλληλα μετις πρώτες γυναίκες-κομματικά στελέχη της Αριστεράς -σοσιαλίστριες και, κυρίως,κομμουνίστριες. Τα φεμινιστικά σωματεία του μεσοπολέμου εξέφρασαν τον αγώνατους με διττό τρόπο: μέσα από μαχητικά, αλλά και μετριοπαθέστερα κείμενα, όπως καιμε πολυσχιδή δράση που περιλάμβανε από επεξεργασία υπομνημάτων μέχρι δημόσιεςσυγκεντρώσεις. Μια νέα συμπαγής κοινωνική ομάδα αναδύεται στους κόλπους τηςελληνικής κοινωνίας με πλήρη συνείδηση των διακρίσεων που επέβαλλαν μέχρι τότεη πατριαρχία και οι θεσμοί της. Οι γυναίκες που την αποτελούν αυτοπροσδιορίζονταιως φεμινίστριες. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση αποτελούν το Δ.Σ και τα μέλη του«Συνδέσμου υπέρ των ∆ικαιωμάτων της Γυναικός», και το περιοδικό του «Ο Αγώναςτης Γυναίκας». Από την άλλη, την ίδια περίοδο κάνει δυναμικά την εμφάνισή της ηΑριστερά, και μάλιστα η κομμουνιστική, με το νεαρό Σοσιαλιστικό Εργατικό ΚόμμαΕλλάδος (ΣΕΚΕ), που ήδη από το 1924 θα μετονομασθεί σε Κομμουνιστικό ΚόμμαΕλλάδος (ΚΚΕ). Έναν από τους βασικούς σκοπούς του αποτελούσε η χειραφέτηση τουκινήματος των εργαζόμενων γυναικών- ιδεολογικά και πολιτικά- από την επίδραση τηςαστικής τάξης. Θα διακηρύξει πως μόνον η εργατική τάξη μπορεί και έχει συμφέροννα παλέψει με στόχο την ισοτιμία των δύο φύλων, μόνον η εργατική τάξη έχεισυμφέρον αλλά και αποστολή της, να βαδίσει έως το τέρμα το δρόμο που οδηγεί στηνκατάργηση της εκμετάλλευσης. Και είναι γεγονός πως είναι το πρώτο πολιτικό κόμμαστη χώρα μας που, από το ιδρυτικό του συνέδριο το 1918, ανάλαβε την ευθύνη και τοκαθήκον « να παλέψει για την ισοτιμία της γυναίκας» .Τη σχέση των δύο αυτών κοινωνικών και εγγενώς προοδευτικών για την εποχήτους κινημάτων (φεμινιστικού και αριστεράς), τις συγκλίσεις, τις7διαφωνίες/συγκρούσεις τους, αλλά και τον λόγο που αρθρώνεται σχετικά, διερευνά ηπαρούσα μελέτη, μέσα από τη ζωή και τη δράση της κορυφαίας φεμινίστριας καιμέλους του ΔΣ του Συνδέσμου Μαρίας Δεσύπρη-Σβώλου, η οποία μετά από δέκαχρόνια αισθητής παρουσίας στις γραμμές του τον εγκατέλειψε για να προσχωρήσει στοΚΚΕ και να αναδειχθεί σε κορυφαία γυναικεία προσωπικότητα του ελληνικούαντιφασιστικού κινήματος και του απελευθερωτικού αγώνα, επιλογή που πλήρωσε μεσοβαρές διώξεις από το μετεμφυλιοπολεμικό κράτος