Νομιμοποιώντας την εξαίρεση: παρεκκλίσεις στη διεθνή νομολογία δικαιωμάτων του ανθρώπου

Όταν το προσωρινό γίνεται μόνιμο και η παρέκκλιση κανόνας, τότε η ανάγκη κατισχύει του δικαίου και η εξαίρεση νομιμοποιείται. Και όσο ο σύγχρονος κόσμος παρακολουθεί τις καταστάσεις ανάγκης να πολλαπλασιάζονται, από την τρομοκρατία και τις ένοπλες συρράξεις έως την μετανάστευση, τόσο οι παρεκκλίσεις από τα δικαιώματα του ανθρώπου καθίστανται πρακτική των κρατών, τόσο νομιμοποιούνται στο δημόσιο αφήγημα οι αυθαίρετες κρατήσεις και οι παράνομες μεταγωγές, ή η στέρηση του φυσικού δικαστή και του δικαιώματος στο άσυλο. Στο πλαίσιο αυτό κρίσιμη είναι η θέση των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων, ρόλος των οποίων είναι να συγκρατούν την εξαίρεση και να αποκαταστούν τη νομιμότητα. Πόσο εφικτό είναι όμως κάτι τέτοιο σε ένα περιβάλλον που πάλλεται από κρίσεις, στο οποίο η δικαστική σκέψη, όπως και η πολιτική δράση, ταλαντεύεται μεταξύ της προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ασφάλειας του κράτους; Στο ερώτημα αυτό επιδιώκει να απαντήσει η παρούσα εργασία, χρησιμοποιώντας τη διεθνή νομολογία των δικαιωμάτων του ανθρώπου επί των παρεκκλίσεων σαν κατευθυντήριο οδηγό για την ανίχνευση των σύγχρονων απειλών κατά του κράτους και των καταστάσεων ανάγκης υπό τις οποίες τίθενται τα δικαιώματα του ανθρώπου.