Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών

Η έρευνα στην παρούσα διδακτορική διατριβή οργανώνεται σε έντεκα συνολικά κεφάλαια. Μετά το πρώτο κεφάλαιο, που αποτελεί την εισαγωγή και την αναλυτική περιγραφή των προσανατολισμών προς τους οποίους θα κινηθεί η ερευνητική προσπάθεια, ακολουθεί στο δεύτερο μια πρώτη και γενική αναφορά στο θεσμό της λαϊκής πρωτοβουλίας, όπως αυτός είναι γνωστός σε διάφορες έννομες τάξεις στον ευρωπαϊκό χώρο. Με απώτερο στόχο να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της λειτουργίας του θεσμού σε υπερεθνικό επίπεδο και να αποκτηθεί ένα μέτρο σύγκρισης αναφορικά με τη λειτουργία και τα αποτελέσματά του, στο τρίτο κεφάλαιο επιχειρείται η παρουσίαση των νομοθετικών ρυθμίσεων που διέπουν το θεσμό σε μια σειρά κρατών-μελών της Ένωσης αλλά και μη κρατών-μελών, όπως π.χ. η Ελβετία. Λόγω της άρρηκτης σύνδεσης του θεσμού της λαϊκής πρωτοβουλίας με το θεσμό του δημοψηφίσματος, το τέταρτο κεφάλαιο αφιερώνεται στην παρουσίαση του θεσμού του δημοψηφίσματος. Στο ίδιο κεφάλαιο -κατ’ αναλογία με το προηγούμενο- επιχειρείται η συγκριτική διερεύνηση της εφαρμογής του θεσμού του δημοψηφίσματος στα κράτη της ευρωπαϊκής ηπείρου. Περαιτέρω, πρόκριμα για τη συνολική αξιολόγηση και συνεισφορά του θεσμού της Πρωτοβουλίας Πολιτών σε επίπεδο Ένωσης αποτελεί προφανώς η διαπίστωση της ύπαρξης ή μη δημοκρατικού ελλείμματος στην όλη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην έρευνα του οποίου αφιερώνεται το πέμπτο κεφάλαιο. Στο έκτο κεφάλαιο ερευνάται πλέον συστηματικά η φυσιογνωμία του θεσμού της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών όχι γενικά και αφηρημένα αλλά συγκεκριμένα με βάση τις ρυθμίσεις που εισήγαγε ο Κανονισμός 211/2011. Ακολουθεί το έβδομο κεφάλαιο στο οποίο ερευνάται η διαφοροποίηση του θεσμού της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών από εκείνους της αναφοράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και της αναφοράς (καταγγελίας) στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή. Στο όγδοο κεφάλαιο επιχειρείται η εντελώς πρωτογενής έρευνα επί των Ευρωπαϊκών Πρωτοβουλιών Πολιτών που αναλήφθηκαν μέχρι σήμερα από τους πολίτες της Ένωσης. Παρουσιάζεται συνοπτικά τόσο το αίτημα της Πρωτοβουλίας όσο και η περαιτέρω τύχη της κάθε μιας εξ αυτών. Ακολουθεί το συναφές κεφάλαιο εννέα στο οποίο παρατίθενται αναλυτικά στατιστικά στοιχεία για όλες τις μέχρι σήμερα αναληφθείσες πρωτοβουλίες. Στο δέκατο κεφάλαιο επιχειρείται μια συνολική θεώρηση του θεσμού κυρίως με βάση την εμπειρία της μέχρι σήμερα εφαρμογής του θεσμού και αναδεικνύονται οι βελτιωτικές προτάσεις που έχουν κατατεθεί. Η έρευνα κλείνει με την εξαγωγή των σχετικών συμπερασμάτων.