Η Αγγελική Χατζημιχάλη ως εθνική λαογράφος: η ανάδειξη της λαϊκής τέχνης ως συστατικού στοιχείου του νεοελληνικού πολιτισμού

Η διατριβή ερευνά μέσω της βιογραφικής προσέγγισης το λαογραφικό έργο και τη δημόσια δράση της Αγγελικής Χατζημιχάλη (1895-1965). Τοποθετώντας δε τη λαογράφο στην εποχή της ως μέλος συλλογικοτήτων μέσα από τις οποίες και χάρη στις οποίες διαμορφώθηκε και αναδείχθηκε ως ιστορικό υποκείμενο, καλύπτει την πορεία του ελληνικού κράτους από τον Μεσοπόλεμο ως τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Tαυτόχρονα παρακολουθεί τον διάλογο των διανοουμένων αναφορικά με την έννοια της ελληνικότητας και την αντιμετώπιση των κοινωνικών ζητημάτων την περίοδο αυτή. Γόνος αστικής οικογένειας της Αθήνας, η Χατζημιχάλη συμμετείχε από μικρή ηλικία στο φεμινιστικό κίνημα, συνεργάστηκε με σημαντικούς θεσμούς και ανθρώπους του καιρού της για την εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση των μικρασιατών προσφύγων και των λαϊκών τάξεων γενικότερα, ενώ ήταν ενεργά παρούσα στα μείζονα ιστορικά γεγονότα που συντελέστηκαν αυτή την ταραγμένη εποχή. Το σημαντικότερο έργο της υπήρξε η καταγραφή και μελέτη του λαϊκού πολιτισμού της υπαίθρου με ιδιαίτερη εστίαση στη λαϊκή τέχνη, την οποία προσπάθησε να αναδείξει και ως συστατικό στοιχείο του νέου ελληνικού πολιτισμού, αλλά και ως εμπορικό προϊόν. Έτσι, έδωσε τον δικό της ορισμό για την ελληνικότητα και συνέβαλε σε τέτοιο βαθμό στη διάχυση του εθνικού αφηγήματος εντός και εκτός Ελλάδας, ώστε να μπορεί να χαρακτηριστεί σήμερα ως εθνική λαογράφος. Η εργασία έχει τετραμερή δομή. Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει τη ζωή και την εργογραφία της Χατζημιχάλη. Στο δεύτερο κεφάλαιο δίνονται οι βασικές κατευθύνσεις της ευρωπαϊκής και ελληνικής ακαδημαϊκής λαογραφίας, καθώς και οι έννοιες και τα ερευνητικά αντικείμενα βάσει των οποίων η λαογράφος ανέπτυξε το έργο της. Η άποψη της Χατζημιχάλη για την ελληνικότητα και τα επιχειρήματα πάνω στα οποία στήριξε την αδιάσπαστη συνέχεια, μοναδικότητα και σπουδαιότητα του ελληνικού πολιτισμού είναι το περιεχόμενο του τρίτου κεφαλαίου. Το τέταρτο κεφάλαιο ξεκινά με την πρότασή της για έναν νέο ελληνικό πολιτισμό βασισμένο στην πρόσφατη παράδοση. Το κεφάλαιο και η διατριβή κλείνουν με τη δημόσια δράση της Αγγελικής Χατζημιχάλη για την προαγωγή της λαϊκής τέχνης.