Παραλληλίες και εκλεκτικές συγγένειες: αναλύοντας τον αντισημιτισμό από τη σκοπιά της Hannah Arendt και των Theodor W. Adorno–Max Horkheimer

Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να εξετάσει το φαινόμενο του αντισημιτισμού μέσα από δύο περιπτώσεις φιλοσοφικής σκέψης που παραδοσιακά εξετάζονται αντιπαραθετικά, της Hannah Arendt και των Theodor Adorno – Max Horkheimer. Αυτό που θα ισχυριστώ είναι ότι, προκειμένου να αποπειραθούμε μια σε βάθος κατανόηση του αντισημιτικού φαινομένου – και άρα του Ολοκαυτώματος –, μπορούμε να εξετάσουμε τα δύο αυτά θεωρητικά παραδείγματα υπό μια προοπτική παραλληλίας διερευνώντας τη θεωρητική τους συγγένεια, με γνώμονα την κριτική τους στη νεωτερικότητα. Εκκινώντας από τη φαινομενολογική μελέτη της Arendt που επιχειρεί μια ιστορικο-πολιτική προσέγγιση του φαινομένου, θα αναπτύξω τη διάκρισή της του αντισημιτισμού σε πολιτικό και κοινωνικό, δίνοντας έμφαση στον πρώτο. Θα εξετάσω την σχέση των Εβραίων με το κράτος (17ο – 19ο αι.), την άνοδο του ιμπεριαλισμού και τα κινήματα Παν (τέλη 19ου αι.), και θα αποπειραθώ να διερευνήσω την ανθρώπινη εμπειρία εντός της ολοκληρωτικής συνθήκης. Στη συνέχεια, θα επιχειρήσω να αναδείξω την κοινωνικο-ψυχαναλυτική προσέγγιση του αντισημιτισμού από τους στοχαστές της Κριτικής Θεωρίας οι οποίοι, αξιοποιώντας τα εργαλεία της φροϋδικής ψυχανάλυσης, συνομιλούν πάντα με την επιστημολογική τους μήτρα, την μαρξική κοινωνική θεωρία, και επιμένουν ότι οι κοινωνικές συνθήκες έχουν προτεραιότητα έναντι των ψυχολογικών, συγγράφοντας μια προϊστορία του αντισημιτισμού. Θα διατρέξω τη θεώρηση των Εβραίων ως αντιφυλή, τη συγκρότηση του αντισημιτικού υποκειμένου και την ενσωμάτωση του αντι-ιουδαϊσμού στον μοντέρνο αντισημιτισμό. Κατόπιν, θα ασχοληθώ με τις έννοιες της μίμησης, της παράνοιας και της ψευδούς προβολής, για να καταλήξω σε μια ανάλυση του αντισημιτισμού υπό το πρίσμα της κριτικής στη νεωτερικότητα, διαβλέποντας εντέλει την σύγκλιση των τριών θεωρητικών σχετικά με την εξάλειψη του υποκειμένου εντός της νεωτερικής συνθήκης.