Η οικονομία του ποδοσφαίρου: εγληματολογικές και κοινωνιολογικές έρευνες-εξελίξεις και κενά

Το ποδόσφαιρο είναι ένα παγκόσμιο κοινωνικό φαινόμενο και θεωρείται το δημοφιλέστερο άθλημα στον κόσμο. Η εξέλιξή του ήταν σταθερά ανοδική και σύντομα κυριάρχησε στον κόσμο των αθλημάτων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η οικονομία του, που γνώρισε άνθηση μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, με την απογείωση των οικονομικών εσόδων του να παρατηρείται στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, από τα τέλη του 20ου αιώνα έως σήμερα. Η εποχή αυτή χαρακτηρίζεται από το μετασχηματισμό του ποδοσφαίρου σε αθλητική βιομηχανία μέσω της εμπορευματοποίησης. Οι ισχυρότεροι σύλλογοι αποκτώντας παρόμοια χαρακτηριστικά με τις υπερεθνικές επιχειρήσεις της παγκόσμιας οικονομίας, μετέτρεψαν το ποδόσφαιρο και ό,τι έχει σχέση με αυτό, σε καταναλωτικό προϊόν, γεγονός που οδήγησε σε επανιεράρχηση των στόχων του με το κέρδος να καταλαμβάνει η πρώτη θέση και η αγωνιστική επιτυχία να ακολουθεί. Η εξέλιξη αυτή από τη μία πλευρά, είχε αρκετές σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις, αφού επηρεάζει ένα τεράστιο όγκο του παγκόσμιου πληθυσμού, είτε πρόκειται για φίλαθλους ή πιο σύγχρονα τηλεθεατές. Η οικονομική ανάπτυξη από την άλλη, προσέλκυσε εγκληματίες και ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος που βρήκαν ένα νέο τομέα άσκησης των εγκληματικών δραστηριοτήτων τους. Η εργασία αυτή, στο Α΄ κεφάλαιο παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη του ποδοσφαίρου, την οργάνωση, τη διοίκηση και το κανονιστικό πλαίσιο που δημιουργήθηκε για την λειτουργία του. Ακολούθως, το Β΄ κεφάλαιο αναλύει την ανάπτυξη της οικονομίας του ποδοσφαίρου καθώς και τον ρόλο των σημαντικότερων παραγόντων που οδήγησαν στην εξέλιξη αυτή. Στο Γ΄ κεφάλαιο, παρατίθενται κοινωνιολογικές έρευνες που ασχολήθηκαν με τις κοινωνικές επιπτώσεις (κυρίως στους φιλάθλους και στις τοπικές κοινωνίες που εδρεύουν μεγάλοι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι) που επέφερε η ανάπτυξη της οικονομίας του ποδοσφαίρου, ενώ στο Δ΄ κεφάλαιο παρουσιάζονται εγκληματολογικές έρευνες οι οποίες μελέτησαν την οικονομία του ποδοσφαίρου και τα οικονομικά εγκλήματα. Τέλος, στο Ε΄ κεφάλαιο γίνεται αναφορά στις ερευνητικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, αλλά και στα κενά που η επιστημονική έρευνα μπορεί να καλύψει στο μέλλον. Το βασικό ερώτημα στο οποίο η παρούσα εργασία καλείται να απαντήσει είναι ποιο είναι το μέγεθος της επίδρασης ενός αθλήματος σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο που υπερβαίνει τα σύνορα ενός έθνους.