Η εθνική κι ευρωπαϊκή ταυτότητα στη συγκρότηση της ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας: αναζητώντας τη δημοκρατική νομιμοποίηση της Ένωσης

Η Ευρώπη ενώπιον μιας κρίσης. Κρίσης πολύπλευρης, πολιτικής, κοινωνικής, οικονομικής, αξιακής. Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη νέα τάξη πραγμάτων καταδεικνύει με τον πιο περίτρανο τρόπο την έλλειψη πολιτικού οράματος και σχεδίου. Στο περιβάλλον αυτό, το περίφημο «δημοκρατικό έλλειμμα» ολοένα και διευρύνεται, παράγοντας ανισομέρειες ανάμεσα στα κράτη που απαρτίζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρακάμπτοντας τις βασικές της αρχές, που στηρίζονται, μεταξύ άλλων, στη συνεργατική αντίληψη, τη συναίνεση και την αλληλεγγύη. Μοναδικό αντίδοτο στη διαμορφούμενη κατάσταση είναι η ανάδυση μιας ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας, στα πρότυπα μιας πανευρωπαϊκής επικοινωνίας και στη στήριξη της συμμετοχής των ευρωπαίων πολιτών στις μεγάλες αποφάσεις, άρα και στην εν γένει δόμηση της ευρωπαϊκής συμπολιτείας. Σε αυτή τη περίπτωση, η ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα θα απειλήσει τις επιμέρους εθνικές ταυτότητες και θα αποτελέσει μια ακόμα επέλαση του διεθνισμού ή θα μπορέσει να συνυπάρξει με αυτές; Ποιος ο ρόλος του πολιτισμού στη διαμόρφωση ενός παιδαγωγικού σχεδίου για την Ευρώπη; Ποια η θέση της Ελλάδας σε αυτή τη δυναμική διαδικασία;