Περιβαλλοντική διαχείριση και ενέργεια: η συμβολή της βιομηχανίας και των επιχειρήσεων στον δρόμο για την βιώσιμη ανάπτυξη

Στις μέρες μας, ερχόμαστε αντιμέτωποι περισσότερο από ποτέ με ένα πλήθος περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως το φαινόμενο του θερμοκηπίου, την κλιματική αλλαγή κ.α., καθιστώντας την ανάγκη λήψης μέτρων για την επίλυση τους επιτακτική τόσο σε ατομικό όσο και κοινωνικό επίπεδο. Μεγάλο βάρος για την αποτροπή μη αντιστρέψιμων ζημιών για τον πλανήτη μας κατέχουν σαφώς οι επιχειρήσεις και οι βιομηχανίες, οι οποίες αποτελούν από τις μεγαλύτερες ρυπαντές, καθώς ζούμε σε μια κοινωνία με έντονη βιομηχανική παραγωγή και κατανάλωση. Όπως αποδεικνύεται και από τους στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, η ευθύνη των επιχειρήσεων είναι αυξημένη απέναντι στο περιβάλλον και την κοινωνία. Ενδιαφέρον έχει επομένως ο τρόπος με τον οποίο μπορούν μέσα από βιώσιμες επιχειρηματικές πρακτικές να γίνουν περισσότερο «Πράσινες», αποκτώντας ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και οδηγώντας ταυτόχρονα στην κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική αναβάθμιση του πλανήτη, ώστε να επιτευχθεί η Βιώσιμη Ανάπτυξη. Για τον σκοπό αυτό έχει διαμορφωθεί θεσμικό πλαίσιο σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο με πιο σημαντικά το Πρωτόκολλο του Κιότο, τη Συμφωνία του Παρισίου και τους 18 στόχους του ΟΗΕ για την Βιώσιμη Ανάπτυξη, τονίζοντας την σημασία λήψης μέτρων από όλες τις χώρες, επηρεάζοντας και τον τομέα των επιχειρήσεων. Μόνο του όμως το θεσμικό πλαίσιο δεν επαρκεί και οι επιχειρήσεις καλούνται να επαναπροσδιορίσουν την στρατηγική τους μέσα από δράσεις καινοτομίας, μετατρέποντας τα Επιχειρηματικά τους Μοντέλα σε Βιώσιμα, καθώς και μέσα από την επίτευξη Βιώσιμης Παραγωγής και Κατανάλωσης. Έτσι, με εργαλεία όπως η αποδοτικότητα πόρων, η αξιολόγηση κύκλου ζωής, η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, τα οικολογικά σήματα, οι εκθέσεις βιωσιμότητας κ.α. επιδιώκουν να βελτιώσουν ταυτόχρονα τόσο την παραγωγή τους, όσο τα προϊόντα και υπηρεσίες τους, αναβαθμίζοντας την εικόνα τους και χτίζοντας παράλληλα καλύτερες σχέσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη τους. Η υιοθέτηση των Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την βελτίωση της περιβαλλοντικής στρατηγικής των επιχειρήσεων, ελέγχοντας καλύτερα τα προϊόντα, υπηρεσίες και πρακτικές τους. Απαραίτητος είναι ο εντοπισμός ενός παγκόσμιου και λεπτομερούς μοντέλου Βιώσιμης Ανάπτυξης, το οποίο να εφαρμόζουν όλες οι επιχειρήσεις με κοινό τρόπο. Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που οφείλουν να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις είναι η βελτίωση της διαχείρισης των βιομηχανικών αποβλήτων τους τόσο στερεάς, όσο υγρής και αέριας μορφής, μέσα από καινοτομίες 10 και τεχνολογίες. Τέλος, αναλύονται τα οικονομικά εργαλεία διαχείρισης του περιβάλλοντος, τα οποία μέσα από την χρήση οικονομικών υποδειγμάτων συντελούν στην κατάλληλη επιλογή πολιτικών και εργαλείων τόσο από επιχειρήσεις όσο και από κυβερνήσεις, επηρεάζοντας με την σειρά τους το νομικό πλαίσιο και προκαλώντας κρατικές παρεμβάσεις, όπως η επιβολή περιβαλλοντικών φόρων. Kαθ’ όλη την εργασία αυτή αποδεικνύεται ότι οι ανθρώπινες αντιλήψεις και δράσεις κατέχουν καταλυτικό ρόλο για την επίτευξη του στόχου της Βιώσιμης Ανάπτυξης, και μόνο με την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και πληροφόρηση των ανθρώπων με την βοήθεια των ΜΜΕ, ΜΚΟ, εκπαίδευσης και κυβερνήσεων οι οργανισμοί και οι βιομηχανίες θα καταφέρουν να υιοθετήσουν πρακτικές για την επίτευξη της Βιώσιμης Ανάπτυξης.