Οικονομετρική διερεύνηση της κατανάλωσης ενέργειας και οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη

Τα τελευταία χρόνια οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι η ενέργεια είναι η ατμομηχανή της οικονομίας. Η συμβολή της είναι καταλυτική τόσο για τις εγχώριες όσο και για την παγκόσμια οικονομία και χωρίς αυτή, η βιομηχανία, το εμπόριο αλλά και η καθημερινή μας ζωή θα διέφερε σημαντικά. Τα νέα δεδομένα σε ότι αφορά τα αποθέματα ενέργειας, τις νέες πηγές ενέργειας αλλά και τις τρέχουσες τάσεις για την κατανάλωση ενέργειας και τις προβλέψεις για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών σε παγκόσμια κλίμακα υποδεικνύουν την ολοένα και αυξανόμενη συμβολή της στο οικονομικό σύστημα. Η σημαίνουσα ιδιότητά της έχει γίνει αντιληπτή από πολλούς επιχειρηματικούς κλάδους, επιστήμονες και ακαδημαϊκούς, οι οποίοι και ερευνούν συστηματικά τις τελευταίες δεκαετίες την σχέση της ενέργειας με την οικονομία. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας επιχειρείται η εξέταση ύπαρξης ή μη ύπαρξης σχέσης αιτιότητας μεταξύ της κατανάλωσης ενέργειας και της οικονομικής ανάπτυξης. Πιο συγκεκριμένα η μελέτη αποτελείται από δύο θεματικές ενότητες. Στο πρώτο μέρος βασικός στόχος είναι η κατανόηση και οριοθέτηση του όρου οικονομική ανάπτυξη, η συμβολή της ενέργειας στην διαδικασία της οικονομικής ανάπτυξης βάση οικονομικών θεωριών αλλά και η πληροφόρηση σχετικά με ενεργειακά θέματα στην Ευρωπαϊκή Επικράτεια. Αφού έχουν κατατεθεί τα βασικά θεωρητικά θεμέλια στο πρώτο μέρος, στο δεύτερο επιχειρείται μια οικονομετρική διερεύνηση μέσω του στατιστικού πακέτου “Stata”με απώτερο σκοπό την διερεύνηση ύπαρξης ή μη ύπαρξης σχέσης αιτιότητας μεταξύ της μεταβλητής κατανάλωση ενέργειας και της οικονομικής ανάπτυξης. Η εμπειρική ανάλυση πραγματοποιεί παράλληλα δύο ελέγχους. Αναλυτικότερα, στο πρώτο σύνολο ελέγχων διερευνάται αν η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζει την οικονομική ανάπτυξη ενώ στο δεύτερο τίθεται ακριβώς το ίδιο ερώτημα, αλλά αυτή τη φορά αλλάζει η μορφή της ενέργειας, και τίθεται υπό εξέταση η σχέση κατανάλωσης φυσικού αερίου και οικονομικής ανάπτυξης. Η ανάλυση επικεντρώνεται σε συγκεκριμένο δείγμα χωρών το οποίο αποτελείται από τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (με εξαίρεση την Μάλτα και την Κύπρο). Επίσης αξίζει να σημειωθεί πως για αυτή την οικονομετρική προσέγγιση η οικονομική ανάπτυξη θα εκφράζεται μέσα από το δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης (HDI για τα συναπτά έτη 1995-2010), που αποτελεί τον πιο διαδεδομένο δείκτη μέτρησης της ανάπτυξης, ενώ σε ότι αφορά την ενέργεια, η πρώτη μεταβλητή είναι η κατά κεφαλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας (κιλοβατώρα/κάτοικο για τα συναπτά έτη 1995-2010) και η δεύτερη είναι η κατά κεφαλή κατανάλωση φυσικού αερίου (κυβικό μέτρο/κάτοικο για τα συναπτά έτη 1995-2010).