Περιβαλλοντική καμπύλη Kuznets και η χρήση εναλλακτικών μέτρων ευημερίας

Το θέμα της παρούσας εργασίας αφορά τη διερεύνηση του φαινομένου της περιβαλλοντικής καμπύλης Kuznets (Environmental Kuznets Curve – EKC), το οποίο αφορά μια θεωρία, σύμφωνα με τον Stern (2004), για τη σχέση ανάμεσα στο περιβάλλον και στην οικονομία και πιο συγκεκριμένα ανάμεσα σε δείκτες περιβαλλοντικής υποβάθμισης και σε οικονομικούς δείκτες. Η μελέτη της σχέσης αυτής επεκτείνεται, μάλιστα, στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας, και στη σχέση ανάμεσα στο περιβάλλον, την κοινωνική ανάπτυξη και την ευρύτερη ευημερία. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από ένα μεγάλο δείγμα χωρών παγκοσμίως, 182 χώρες, για την περίοδο 2000-2021, διερευνάται η επίδραση του κατά κεφαλή ΑΕΠ, ως μέτρο οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και διαφόρων δεικτών ευρύτερης κοινωνικής, ανθρωπιστικής ανάπτυξης και ευημερίας, πάνω στο περιβάλλον, μέσα από διάφορους δείκτες υποβάθμισης που αφορούν εκπομπές αερίων και συγκεντρώσεις σωματιδίων. Για τις περισσότερες περιπτώσεις επιβεβαιώθηκε η θεωρία της EKC. Συγκεκριμένα, φαίνεται πως τόσο η οικονομική ανάπτυξη όσο και η κοινωνική ανάπτυξη και η γενικότερη ευημερία έχουν αρχικά μια αρνητική επίπτωση στο περιβάλλον, αλλά από ένα σημείο και έπειτα, η οικονομική πιο αργά (σε υψηλό σχετικά επίπεδο εισοδήματος), η κοινωνική και ανθρωπιστική πιο νωρίς (σε μεσαίο σχετικά επίπεδο ανθρώπινης ανάπτυξης και ικανοποίησης από τη ζωή), έχουν ευεργετική σχετική επίδραση. Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν τελικά πως σε χώρες με χαμηλό επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης και ευρύτερης ευημερίας, χρειάζονται αρκετές προσπάθειες για να αναπτυχθούν οικονομικά και κοινωνικά, όπου συνδυάζονται με μια περιβαλλοντική υποβάθμιση, δηλαδή απαιτείται, κατά κάποιο τρόπο μια θυσία του περιβάλλοντος. Εντούτοις, όταν επέρχεται ένα υψηλό επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης ή ένα μεσαίο επίπεδο ευρύτερης κοινωνικής ευημερίας, τότε η θυσία του περιβάλλοντος πιάνει τόπο, κατά κάποιο τρόπο, καθώς προκαλούνται οι σχετικές θετικές επιπτώσεις.