Ταξιδεύοντας μεταξύ Βρυξελλών και Στρασβούργου: η διασύνδεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Συμβούλιο της Ευρώπης: συγκλίσεις, αποκλίσεις και τριβές

Η Γηραιά ήπειρος, γνωστή πλέον ως η Ευρωπαϊκή ήπειρος στεγάζει δύο από τους σημαντικότερους οργανισμούς, από την μία πλευρά την Ευρωπαϊκή Ένωση με έδρα τις Βρυξέλλες και, από την άλλη πλευρά, το Συμβούλιο της Ευρώπης με έδρα το Στρασβούργο. Οι δύο αυτοί οργανισμοί μπορεί να ιδρύθηκαν σχεδόν παράλληλα μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο καθένας, όμως, από αυτούς έθεσε τις δικές τους προτεραιότητες και χρησιμοποίει, ακόμη και σήμερα, τα δικά του μέσα προκειμένου να επιτύχει τους σκοπούς του. Ωστόσο, με το πέρασμα του χρόνου οι συνθήκες άλλαξαν δημιουργώντας έτσι την ανάγκη για μια θεμελιώδη μεταρρύθμιση στο εσωτερικό και των δύο οργανισμών. Από την αρχή της χιλιετίας οι δύο Οργανισμοί, στην προσπάθεια τους να ανταποκριθούν στις νέες αυτές συνθήκες, προέβησαν στη ψήφιση και υιοθέτηση θεμελιωδών συμφωνιών, οι οποίες με τη σειρά τους οδήγησαν σε μια στενή συνεργασία μεταξύ τους σε διαφόρους τομείς συνδράμοντας ο καθένας από την πλευρά του με το δικό του τρόπο, είτε με τη μορφή χρηματοδότησης είτε με την παροχή εργαλείων, γνώσεως και εμπειρίας. Απώτεροι σκοποί της συνεργασίας αυτής είναι: Πρώτον, η συνοχή μεταξύ των αποφάσεων των δύο οργανισμών προκειμένου να μην έρχονται σε αντίθεση ή να δημιουργηθεί η πιθανότητας μείωσης του κύρους των υφιστάμενων κανόνων. Δεύτερον, η συμπληρωματικότητα, με άλλα λόγια ο κάθε οργανισμός θα πρέπει να χρησιμοποιεί τις δυνατότητες του άλλου οργανισμού προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η επικάλυψη και να μεγιστοποιηθεί η αποδοτικότητα. Τρίτον, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για τον εντοπισμό και τη σύλληψη από κοινών δράσεων προκειμένου να δημιουργηθεί μια θεμελιώδη συνεργία μεταξύ των δύο οργανισμών. Στη συνέχεια, όσον αφορά τα δικαιώματα του ανθρώπου, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, η οποία υιοθετήθηκε στη Ρώμη το 1950, αποτελεί μια διεθνή πολυμερή σύμβαση με ιδιαίτερη σημασία. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Στρασβούργου αποτελεί ένα ανεξάρτητο δικαιοδοτικό όργανο με σκοπό την τήρηση όλων των διατάξεων της ΕυρΣΔΑ. Όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων συνιστά το πρώτο κείμενο της Ένωσης με διακηρυκτικό χαρακτήρα, ο οποίος ταξινομεί το σύνολο των ατομικών, πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων του ανθρώπου από μια ευρωπαϊκή πλευρά. Επομένως, τα δικαιώματα του ανθρώπου διασφαλίζονται από δύο διαφορετικά κείμενα και αυτά τα κείμενα από δύο διαφορετικά νομικά όργανα, το ΕΔΔΑ και το ΔΕΕ. Με το πέρασμα των χρόνων, όμως, δημιουργήθηκε η ανάγκη εναρμόνισης των δύο δικαιοδοτικών οργάνων. Χωρίς αμφιβολία και οι δύο πλευρές έχουν προβεί αξιόλογες προσπάθειες, όπως το 14ο Πρωτόκολλο της ΕυρΣΔΑ, σύμφωνα με το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση δύναται να προσχωρήσει στην πρώτη, ή η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της ΕΕ, κατά την οποία η Ένωση προσχωρεί στην ΕυρΣΔΑ. Η προβληματική όμως που δημιουργείται είναι σε ποιο βαθμό θα μπορούν αυτά τα δύο κείμενα να δημιουργήσουν ένα ενοποιημένο ευρωπαϊκό σύστημα προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου για τους πολίτες των Κρατών Μελών των δύο Οργανισμών. Ποιος από τους δύο οργανισμούς θα πρέπει να «θυσιάσει» κάποια στοιχεία του στο βωμό της από κοινού προάσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου.