Η πολιτιστική πολιτική των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως παράγοντας περιφερειακής και κοινωνικής ανάπτυξης: η περίπτωση του Δήμου Ξάνθης

H διατριβή μελετά την πολιτιστική πολιτική των ΟΤΑ α΄ βαθμού και τον ρόλο της στην κοινωνική και περιφερειακή ανάπτυξη, όπως αυτή αναδύεται μέσα από την πολιτιστική πολιτική του Δήμου Ξάνθης. Σκοπός της διατριβής είναι η συμβολή της στην μελέτη και έρευνα της οργάνωσης των πολιτιστικών δραστηριοτήτων των Δήμων στην Ελλάδα, με την ανάδειξη γεγονότων, μεταβολών και προβληματισμών πάνω σε πολιτιστικά ζητήματα με οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές, χωροταξικές και περιφερειακές διαστάσεις. Με αφετηρία την πεποίθηση ότι το τοπικό συνιστά μερική έκφραση του γενικού, η έρευνα της διαδικασίας πολιτιστικής ανάπτυξης της Ξάνθης παρουσιάζει ενδιαφέρον ως βασικό στοιχείο ενός γενικότερου ιστού που δομεί την πολιτιστική εικόνα της χώρας. Έτσι, η τοπική πολιτιστική ανάπτυξη αποτελεί ουσιαστική διάσταση της εθνικής ανάπτυξης. Στην εμπειρική έρευνα αξιοποιήθηκαν τα εργαλεία της ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης, οι αρχές της επιστήμης της κοινωνικής πολιτικής, της περιφερειακής ανάπτυξης, της επικοινωνίας, των πολιτισμικών σπουδών, καθώς και η σχετική βιβλιογραφία, προκειμένου να καταστούν δυνατά: i. Η εξέταση της βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης και της αστικής αναζωογόνησης και πως αυτή μπορεί να υλοποιηθεί με πολιτιστικές δράσεις, ii. Η προσέγγιση της ευρωπαϊκής εμπειρίας και η ανάδειξη πετυχημένων παραδειγμάτων δήμων, iii. Η έρευνα της πολιτιστικής πολιτικής του Δήμου Ξάνθης και iv. Η διερεύνηση πολιτισμικών πολιτικών και εργαλείων δράσης με κοινωνικοοικονομικά οφέλη, ώστε να αποτελέσει ο Δήμος τον κοινό τόπο όλων των προσπαθειών τοπικής ανάπτυξης και κοινωνικής προόδου σε περιφερειακό επίπεδο. Το θεωρητικό πλαίσιο που αναπτύχθηκε στη διατριβή εφαρμόστηκε και συγκεκριμενοποιήθηκε μέσω μιας εμπειρικής έρευνας σ΄ ένα Δήμο της Βόρειας Ελλάδας, στη Θράκη, τον Δήμο της Ξάνθης, μια περιοχή με πολυπολιτισμικά χαρακτηριστικά, όπου τα έθιμα και οι λαϊκές πολιτισμικές εκφράσεις όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά και αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της ζωής των κατοίκων, ενώ η ύπαρξή τους ανάγεται σε μια μακραίωνη παράδοση. Η πολιτιστική αυτή ιδιαιτερότητα είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων (ιστορικών, γεωγραφικών, κοινωνικών κ.ά.), οι οποίοι καθιστούν την περιοχή προνομιακό χώρο για την επιστημονική έρευνα. Η παρούσα διατριβή θα μπορούσε να αποτελέσει την αφορμή για την ανάπτυξη γόνιμου και εποικοδομητικού προβληματισμού, σχετικού με το ρόλο της πολιτιστικής πολιτικής της Τ.Α. στο πεδίο της κοινωνικής και περιφερειακής ανάπτυξης. Τα ζητήματα που τίθενται εδώ συμβάλλουν στην επιστημονική έρευνα και τον επιστημονικό διάλογο, ενώ αναδεικνύουν τον ρόλο του Δήμου, ως ενεργού πολιτιστικού πόρου, με μια πολιτιστική ταυτότητα στην Ευρώπη των Περιφερειών διακριτή.