Το δικαίωμα του ατόμου στη "ψηφιακή λήθη" στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής έννομης τάξης

H σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από αυτό που συχνά αποκαλούμε απόλυτη ψηφιακή μνήμη, μία μνήμη στην οποία τα πάντα καταγράφονται, έστω και αν δεν έχει συναινέσει προς τούτο το ενδιαφερόμενο πρόσωπο. Στην εποχή μας, οι χρήστες του Διαδικτύου δημοσιοποιούν καθημερινά μία πλειάδα πληροφοριών, χωρίς να αναλογίζονται τις ενδεχόμενες συνέπειες της αυτοέκθεσης στα κοινωνικά δίκτυα. Από την άλλη πλευρά, ένας σημαντικός αριθμός προσωπικών δεδομένων αναρτάται καθημερινά στο διαδίκτυο από δημόσιους φορείς. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η εισαγωγή ενός δικαιώματος διαγραφής του ψηφιακού παρελθόντος του ατόμου, προβάλλει ως μία αναγκαιότητα. Το γεγονός αυτό, έχει ήδη γίνει αντιληπτό από την ευρωπαϊκή έννομη τάξη, την οποία απασχολεί ολοένα και περισσότερο το δικαίωμα στη ψηφιακή λήθη. Στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας μελέτης, αναζητώνται τα θεμέλια του δικαιώματος στη ψηφιακή λήθη τόσο στο Σύνταγμα όσο και στην ΕΣΔΑ, ενώ γίνεται ιδιαίτερη μνεία στο άρθρο 9 Α του Συντάγματος και στο άρθρο 8 της ΕΣΔΑ, όπως το περιεχόμενο αυτού, προσδιορίστηκε από τη νομολογία του ΕΔΔΑ. Στο δεύτερο κεφάλαιο, πραγματοποιείται μια προσπάθεια να οριοθετηθεί εννοιολογικά το δικαίωμα στη ψηφιακή λήθη έναντι του κλασικού δικαιώματος στη λήθη. Η προσπάθεια αυτή μας οδηγεί στην εξής διαπίστωση : το κλασικό δικαίωμα στη λήθη, αφορά και εφαρμόζεται στις περιπτώσεις προσβολής της ιδιωτικής ζωής προσώπων της επικαιρότητας από τα ΜΜΕ, ενώ το δικαίωμα στη ψηφιακή λήθη αφορά τη δημοσιοποίηση από το υποκείμενο των δεδομένων ψηφιακού υλικού στο διαδίκτυο, όπως λ.χ. φωτογραφιών, βίντεο, απόψεων, με αρνητικό αντίκτυπο που έγιναν γνωστά μέσω μηχανών αναζήτησης ή άλλων διαδικτυακών μέσων. Το τρίτο κεφάλαιο αναφέρεται στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, στο οποίο βασικό ρόλο παίζει η Οδηγία 95/46/ΕΚ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και στις προσπάθειες αναμόρφωσης αυτού, με την πρόταση Κανονισμού που κατέθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 25.1.2012 και η οποία τώρα βρίσκεται σε επίπεδο συζητήσεων τριλόγου των οργάνων της Ένωσης. Το κεφάλαιο αυτό κλείνει με μία συνοπτική παρουσίαση της απόφασης του ΔΕΕ στην υπόθεση C- 131/2012, Google Spain SL, Google Inc. V. Agencia Espanola de Proteccion de Datos, Mario Costeja Gonzalez και μια αναφορά στα γενόμενα στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, όπου το δικαίωμα στη ψηφιακή λήθη δεν έτυχε της καλύτερης υποδοχής. Το τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, προχωρεί σε μία στάθμιση του δικαιώματος στη ψηφιακή λήθη με άλλα επιμέρους δικαιώματα και έννομα συμφέροντα. Πιο συγκεκριμένα, επιχειρείται στάθμιση του εν λόγω δικαιώματος με το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης, την ιστορική μνήμη και την επιχειρηματική ελευθερία, για να καταλήξουμε εν είδει συμπεράσματος στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός λειτουργικού νομοθετικού πλαισίου, το οποίο θα ρυθμίζει όχι τη συλλογή των ευαίσθητων πληροφοριών, μιας και αυτή είναι αναπόφευκτη στην εποχή μας, αλλά τη χρήση τους.