Ανάλυση της από 05.05.2020 απόφασης του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου σχετικά με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

Η παρούσα εργασία επιδιώκει να παρουσιάσει μία ανάλυση της από 05.05.2020 Απόφασης του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Γερμανικού Δικαστηρίου σχετικά με το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων (ποσοτική χαλάρωση) εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μία απόφαση που προκάλεσε σφοδρές κριτικές για την κρίση του εν λόγω Δικαστηρίου, αφού χαρακτηρίστηκε από την πλειονότητα του επιστημονικού κόσμου ως ευθεία αμφισβήτηση της υπεροχής του ενωσιακού δικαίου με επιπτώσεις εμφανείς σε πολιτικό, οικονομικό και φυσικά σε νομικό επίπεδο. Η απόφαση αμφισβητεί ευθέως την κρίση ευρωπαϊκών οργάνων. Για να γίνουν πιο εύκολα αντιληπτά, όμως, τα όσα θα εκτεθούν σχετικά με τις σκέψεις του Δικαστηρίου, θα επιχειρηθεί, αρχικά μία ιστορική αναδρομή στα γεγονότα που αφορούν τη σχέση του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου με το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο γενικότερα, τα οποία σύμφωνα με πολλούς δικαιολογούν την άποψη ότι η έκδοση εκ μέρους του εν λόγω Δικαστηρίου μίας τέτοιου είδους απόφασης παρόλο που ίσως προβλημάτισε, εν τούτοις δεν ξάφνιασε. Είναι σαφές ότι μετά από μία συνοπτική παρουσίαση της επίμαχης απόφασης, εκτενές μέρος της παρούσας εργασίας, θα ασχοληθεί με την ανάλυση των νομικών συμπερασμάτων του Δικαστηρίου. Τα ζητήματα της αρχής της αναλογικότητας, του ελέγχου “ultra vires” αλλά και της φύσης του προγράμματος και ιδιαιτέρως το αν αυτό εμπίπτει στο πεδίο της νομισματικής ή της οικονομικής πολιτικής, είναι αυτά που θα απασχολήσουν κυρίως, διότι, σε αυτά στηρίζονται, σε σημαντικό βαθμό, οι βασικοί ισχυρισμοί του Δικαστηρίου σχετικά με την μη νομιμότητα του εν λόγω προγράμματος. Περαιτέρω, θα δούμε εν συντομία μία παρουσίαση του εν λόγω προγράμματος και του οικονομικού αντίκτυπου του στην ΕΕ, ο οποίος δικαιολογεί εν πολλοίς τη βαρύνουσα σημασία του για την βιωσιμότητα της ευρωζώνης. Το γεγονός ότι η εν λόγω απόφαση αγγίζει, εκτός από νομικά ζητήματα, πολιτικά αλλά και ζητήματα οικονομικού επιπέδου, την καθιστά ιδιαιτέρως σημαντική και σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Αυτός είναι και ο λόγος που 11 σημαντικά πρόσωπα της εποχής από κάθε τομέα, εξέφρασαν απόψεις και αναλύσεις για την επίμαχη απόφαση και τις σκέψεις του Δικαστηρίου, κάποιες εκ των οποίων θα παρουσιαστούν σε ξεχωριστό κεφάλαιο. Τέλος, παρατίθενται ορισμένα γενικότερα συμπεράσματα και σχόλια για την εν λόγω απόφαση, τα αίτια που οδήγησαν τους Γερμανούς Δικαστές στην έκδοση μίας τέτοιας απόφασης αλλά και τα ζητήματα που θέτει και τις πιθανές λύσεις σε αυτά.