Η εξέλιξη της ελληνοτουρκικής ισορροπίας ισχύος σε βάθος δεκαετίας: εναλλακτικά σενάρια, συνέπειες για την ελληνική στρατιωτική στρατηγική

Ένας έντονος και διαρκής διακρατικός ανταγωνισμός, από τους πολλούς που λαμβάνουν χώρα στο παγκόσμιο πολιτικό περιβάλλον, είναι αυτός μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Το παραπάνω επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι οι δύο χώρες μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, τουλάχιστον μια φορά κάθε δεκαετία (συγκεκριμένα τις περιόδους 1955, 1963-64, 1967, 1974, 1976, 1987, 1996), έφταναν στα όρια της σύρραξης και το πλήθος των μεταξύ τους αντεγκλήσεων δημιουργεί κλίμα αντιπαράθεσης και σύγκρουσης. Η σύγκρουση των δύο κρατών πηγάζει από την ύπαρξη του διλήμματος ασφαλείας στις μεταξύ τους δομικές σχέσεις, καθώς όχι μόνο οι δύο παίκτες αναζητούν την ασφάλεια, αλλά ο ένας από τους δύο τείνει να μεγιστοποιεί την ισχύ του με αναθεωρητικούς στόχους και με απώτερο σκοπό την επέκταση. Ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας ως επιθετική πρακτική κυρίως τις τελευταίες δεκαετίες και η προσπάθεια της Ελλάδας να τον αποκρούσει επιβεβαιώνουν την ύπαρξη σύγκρουσης. Η συγκεκριμένη διαπίστωση επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι υφίσταται αντιπαράθεση για διεκδικήσεις που αφορούν γεωγραφικές και θαλάσσιες περιοχές και η σύγκρουσή τους είναι αναπόφευκτη από τη στιγμή που τα δύο κράτη ερίζουν για την κυριαρχία των συγκεκριμένων περιοχών. Οι γεωγραφικές διεκδικήσεις εκατέρωθεν έχουν βαθύτερα αίτια από τον απλό έλεγχο των εδαφών και των θαλάσσιων υδάτων. Αφενός για την Τουρκία είναι η περιφερειακή ενδυνάμωσή της και η αύξηση της ισχύος μέσω του ελέγχου αυτών των περιοχών και αφετέρου για την Ελλάδα η φυσική της επιβίωση και η διατήρηση της κυριαρχικής της ανεξαρτησίας. Η αναθεωρητική στάση της Τουρκίας, η οποία προβάλλεται πολύ έντονα την τελευταία χρονική περίοδο, έχει δημιουργήσει πολλά ερωτηματικά σχετικά με την υπάρχουσα ισορροπία ισχύος μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, καθώς και με το πως αυτή θα εξελιχθεί τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και μεσοπρόθεσμα. Μια προσέγγιση σε αυτά τα ερωτήματα προσπαθεί να γίνει μέσω αυτής της εργασίας. Για την υλοποίηση των στόχων της εργασίας, πραγματοποιήθηκε δευτερογενής έρευνα (library – desk based). Η δευτερογενής έρευνα, ως θεωρητική, βασίστηκε στη διερεύνηση, αξιολόγηση και σύνθεση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας, των υπαρχουσών εμπειρικών ερευνών, που σχετίζονται άμεσα με το θέμα της εργασίας. Για τη συλλογή των σχετικών με την έρευνα στοιχείων, χρησιμοποιήθηκε η βιβλιοθήκη της Σχολής Εθνικής Άμυνας, του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών και το Διαδίκτυο. Οι κύριες πηγές για όλη την εργασία ήταν βιβλία, επιστημονικά περιοδικά, καθώς και μελέτες διαθέσιμες από ερευνητικά ινστιτούτα και οργανισμούς. Στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας, παρουσιάζονται συνοπτικά θεωρητικές προσεγγίσεις και απόψεις σχετικά με την έννοια της εθνικής ισχύος, και αναλύονται οι παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται.\r\nΣτο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζεται η ελληνοτουρκική ισορροπία ισχύος, όπως αυτή αποτυπώνεται σήμερα, μέσα από την ανάλυση διάφορων συντελεστών ισχύος και τα υφιστάμενα στοιχεία για τις δύο χώρες. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται μια εκτίμηση της μεταβολής των συντελεστών ισχύος των δύο χωρών σε βάθος δεκαετίας, και πως αυτή η μεταβολή θα επηρεάσει την ελληνοτουρκική ισορροπία ισχύος.\r\nΣτο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο παρατίθενται τα συναγόμενα συμπεράσματα από την σύγκριση των συντελεστών ισχύος των δύο χωρών, και υποβάλλονται αντίστοιχα προτάσεις επί της ελληνικής στρατηγικής για αύξηση της εθνικής ισχύος, για ενδεχόμενη εκμετάλευσή τους από αρμόδιους φορείς.