Η λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Στόχος της παρούσας μελέτης είναι να επιχειρήσει μια πρώτη έρευνα αναφορικά με τηλειτουργία του ρηξικέλευθου - στα πλαίσια της ευρωπαϊκής εννόμου τάξεως - θεσμούτης λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας, η οποία έλαβε την ονομασία ‘‘ΕυρωπαϊκήΠρωτοβουλία Πολιτών’’.Για λόγους πληρότητας της ύλης, η μελέτη αυτή χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτομέρος, το γενικό, εκκινούμε απο την παρουσίαση του θεσμού της λαϊκής πρωτοβουλίας,μέσω της εννοιολογικής του προσέγγισης, καθώς και των μορφών που ο τελευταίοςδύναται να λάβει. Η άρρηκτη σύνδεση του θεσμού της λαϊκής πρωτοβουλίας με τοθεσμό του δημοψηφίσματος, αν αναλογιστούμε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οιδύο αυτοί θεσμοί αποτελούν διαφορετικά στάδια της ίδιας διαδικασίας, όπως εναργώςθα γίνει αντιληπτό στο κατ’ ιδίαν κεφάλαιο, επιβάλλει την εξέταση του θεσμού τουδημοψηφίσματος. Κρίνεται επίσης σκόπιμη και ακολούθως παρουσιάζεται μίασυγκριτική μελέτη αναφορικά με την εφαρμογή του θεσμού της λαϊκής πρωτοβουλίαςσε διάφορες έννομες τάξεις ευρωπαϊκών κρατών. Το πρώτο μέρος της παρούσαςμελέτης ολοκληρώνεται με την παρουσίαση, αφενός των προτάσεων εισαγωγής τουθεσμού της λαϊκής πρωτοβουλίας στην ελληνική έννομη τάξη, οι οποίες όμως δεντελεσφόρησαν, αφετέρου δε των ρυθμίσεων που εισάγουν οι νόμοι 3852/2010 και4023/2011, προωθώντας τη διεύρυνση της άμεσης, συμμετοχικής καιδιακοινοβουλευτικής δημοκρατίας, ως μια προσπάθεια κάλυψης αυτού του κενού.Στο δεύτερο μέρος της παρούσας μελέτης, το ειδικό, εκκινούμε με την παρουσίασητων βασικών αρχών, όπως οι τελευταίες εισήχθησαν καινοφανώς υπό τον τίτλο‘‘Διατάξεις περί δημοκρατικών αρχών’’ στο κείμενο της Συνθήκης της Λισαβόνας,ήτοι της δημοκρατικής αρχής, της αρχής της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και τηςαρχής της συμμετοχικής δημοκρατίας. Ο θεσμός της Ευρωπαϊκής ΠρωτοβουλίαςΠολιτών εντάσσεται σύμφωνα με τη Συνθήκη και άρα παρουσιάζεται στο πλαίσιο τηςτελευταίας. Η ρύθμιση ωστόσο του θεσμού, σε επίπεδο πρωτογενούς δικαίου, έχειγενικό χαρακτήρα. Ο προσφάτως εκδοθείς Κανονισμός 211/2011, ο οποίος ακολούθωςπαρουσιάζεται διεξοδικώς, ρυθμίζει όλες τις σχετικές λεπτομέρειες και συγκεκριμένατόσο τους όρους όσο και τις διαδικασίες αναφορικά με την υποβολή τωνπρωτοβουλιών. Η παρούσα μελέτη ολοκληρώνεται με μια πρώτη έρευνα σχετικά μετην πορεία υλοποίησης του νέου αυτού εγχειρήματος, βασιζόμενη στα τρέχονταστοιχεία που δημοσιεύονται στο διαδικτυακό τόπο της Επιτροπής.Τέλος, εξάγονται κρίσιμα συμπεράσματα που αφορούν το σύνολο της παρούσαςμελέτης.