Η ελληνική πολιτική στη Μέση Ανατολή και τα προσφυγικά/μεταναστευτικά ρεύματα του 21ου αιώνα: συγκλίσεις και αποκλίσεις

Ιστορικά, η ελληνική πολιτική στη Μέση Ανατολή αποσκοπούσε στην επαύξηση της ασφάλειας του συνόλου των συνιστωσών του ελληνισμού, στην εξισορρόπηση του τουρκικού αναθεωρητισμού και στην ενίσχυση της οικίας οικονομικής ανάπτυξης. Η κατάρρευση ελλειμματικών και απολυταρχικών κρατικών δομών στη Μέση Ανατολή καθώς και ποικιλότροπα ζητήματα ασφαλείας, οδήγησαν στην εμφάνιση μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών πληθυσμού με προορισμό την Ευρώπη, ενώ οι μεσοπρόθεσμες εκτιμήσεις είναι ότι το μεταναστευτικό/προσφυγικό δυναμικό που επηρεάζει την Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να αυξάνεται. Παρότι η εισροή αλλοδαπού εργατικού δυναμικού σε μία Ευρώπη που γερνάει συνεχώς σαφώς έχει και θετικό πρόσημο, η υπόψη πρόσληψη διαφοροποιείται όταν εξεταστεί η επίδραση στην ευρύτερη έννοια της ασφάλειας, στο δημογραφικό ζήτημα και στην οικονομία. Οι διάφορες κυβερνητικές επιλογές απέναντι στο προσφυγικό/μεταναστευτικό φαινόμενο αποτελούν παρεπόμενο πληθώρας παραγόντων, με αποτέλεσμα η ανάπτυξη κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής να είναι εξαιρετικά δύσκολη. Η πολιτική σε σχέση με το μεταναστευτικό ζήτημα συνδέει την εκάστοτε εθνική νομοθεσία με το ενωσιακό δίκαιο. Οι υπάρχουσες σχετικές προβλέψεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν αποδειχθεί παντελώς αναποτελεσματικές με αποτέλεσμα να έχει προκριθεί μία διαφορετική προσέγγιση, η οποία θέτει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και τη προστασία των συνόρων σε νέα βάση, ενώ σε γενικό επίπεδο η Ε.Ε δηλώνει ότι το μεταναστευτικό/προσφυγικό ζήτημα απαιτεί την εμπλοκή του συνόλου των συντελεστών ισχύος και επιρροής της. Η βελτίωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή απαιτεί πρωτίστως την εγκαθίδρυση και την ισχυροποίηση κεντρικής εξουσίας, γεγονός με το οποίο πρέπει να συμβιβαστεί η Ε.Ε. Η ενίσχυση της αποτροπής θα πρέπει να συνοδεύεται από στοχευμένες πολιτικές που δίνουν έμφαση στην οικονομική ανάπτυξη, ενώ οι οδοί νόμιμης μετανάστευσης, εφόσον η αγορά εργασίας μπορεί να απορροφήσει το εισερχόμενο προσωπικό, θα πρέπει να παραμείνουν διαθέσιμες. Οι διαφοροποιήσεις σε προτεραιότητες, εκτιμήσεις και συμφέροντα αποτελούν τον κυριότερο απαγορευτικό παράγοντα στην υιοθέτηση μίας κοινά αποδεκτής πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πλην όμως η λειτουργία της Ε.Ε έχει αποδείξει ότι ο συμβιβασμός και η εξεύρεση κοινού τόπου μεταξύ θέσεων και συμφερόντων είναι δυνατή.