Διεργασίες κοινωνικής επιρροής στον κοινοβουλευτικό λόγο: η περίπτωση του δημοψηφίσματος του 2015

Το Δημοψήφισμα του 2015 στην Ελλάδα χαρακτηρίστηκε από «θεσμική ασάφεια», μέσω της οποίας επήλθαν συγκρούσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων: το ελληνικό κοινοβούλιο, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, συλλογικότητες και οργανώσεις. Τα διακυβεύματα που τέθηκαν επί τάπητος κατασκευάστηκαν από τους εμπλεκόμενους με αντικρουόμενο και πολιτικά αντίθετο τρόπο. Η κοινωνική επιρροή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοινωνιοψυχολογικές διεργασίες για την εξήγηση της κοινωνικό-πολιτικής πραγματικότητας. Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο τη μελέτη του κοινοβουλευτικού λόγου για το Δημοψήφισμα, υπό το πρίσμα των διεργασιών κοινωνικής επιρροής, εφαρμόζοντας ηλεκτρονικά υποβοηθούμενη ανάλυση περιεχομένου στα Πρακτικά της Συνεδρίασης της Βουλής. Πιο συγκεκριμένα, επιχειρείται μία κοινωνιοψυχολογική προσέγγιση των κοινοβουλευτικών παρατάξεων από τις κοινοβουλευτικές ομιλίες για το Δημοψήφισμα του 2015, υπό το πρίσμα της εργογραφίας για την κοινωνική επιρροή και τη σύγκρουση. Αυτό που αποκάλυψε η ανάλυση των δεδομένων ήταν τρία κεντρικά διακυβεύματα της συζήτησης, ή πιο συγκεκριμένα, τρεις συγκρούσεις, τις οποίες οι κοινωνικοί δράστες διαχειρίστηκαν διαφορετικά κάθε φορά. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης επεδίωξαν να καταδείξουν την αστάθεια συμπεριφοράς της κυβέρνησης, όσον αφορά την αντιμνημονιακή της πολιτική. Η κυβέρνηση στηρίχθηκε στην συγχρονική σταθερότητα συμπεριφοράς για την άσκηση επιρροής στο εκλογικό σώμα, αλλά και στην κοινωνιολογιοποίηση για την αντίσταση στην επιρροή της αντιπολίτευσης σχετικά με την συνταγματικότητα του Δημοψηφίσματος. Δύο διαφορετικές μεταξύ τους μειονότητες συγκρούονται με την κυβέρνηση σε σχέση με τη θέση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και ως «διπλές» μειονότητες ασκούν λιγότερη επιρροή.