Νησιωτικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη: η πρόκληση των "Έξυπνων Νησιών": η περίπτωση των νησιών του Αιγαίου

Οι νησιωτικές περιοχές αντιμετωπίζουν αρκετές προκλήσεις στο πλαίσιο της ανάπτυξής τους, που απορρέει από τις ιδιαιτερότητές τους: μικρό μέγεθος, απομόνωση, πλούσιο αλλά εύθραυστο φυσικό/ πολιτιστικό περιβάλλον. Κατά συνέπεια, παράγοντες όπως η διαχείριση υδάτινων πόρων, η κλιματική αλλαγή, η διαχείριση αποβλήτων, η χρηματοδότηση, η ανεργία, καθώς και οι προσφυγικές ροές, αποτελούν σημαντικά ζητήματα τα οποία θα πρέπει να επιλυθούν προκειμένου να επιτευχθεί η ανάπτυξη αυτών των περιοχών. Ως εκ τούτου, κρίνεται απαραίτητη η εφαρμογή ενός μοντέλου ανάπτυξης, που θα λαμβάνει υπόψη του τις ιδιαιτερότητες των νησιωτικών περιοχών, χωρίς αυτές να θεωρούνται ως αιτία καθυστέρησης της νησιωτικής ανάπτυξης. Η απάντηση σε αυτή την πρόκληση είναι η βιώσιμη ανάπτυξη. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η έννοια του «Έξυπνου Νησιού». Η έννοια αυτή σχετίζεται με την ικανότητά του να εφαρμόζει ολοκληρωμένες λύσεις στη διαχείριση υποδομών και φυσικών πόρων, δηλαδή της ενέργειας, των μεταφορών και της κινητικότητας, της διαχείρισης των αποβλήτων και των υδάτων, προωθώντας παράλληλα τη χρήση καινοτόμων και κοινωνικά ολοκληρωμένων συστημάτων διακυβέρνησης και χρηματοδότησης. Τα ζητήματα αυτά εξετάζονται στην παρούσα μελέτη, μέσα από το παράδειγμα δύο νησιών: της Αίγινας και της Χίου. Τα δύο αυτά νησιά αντιμετωπίζουν προβλήματα όσον αφορά στα εξής: διαχείριση των υδάτινων πόρων και αποβλήτων, κυκλοφοριακό, ανισομερής κατανομή του πληθυσμού και της τουριστικής ανάπτυξης. Συνολικά, υπάρχουν ακόμα αρκετές ενέργειες να γίνουν προς την κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης τόσο στην Αίγινα, όσο και στη Χίο