Συν-αισθηματική γεωμετρία: το τρίτο βιβλίο της Ηθικής μέσα από το σχολιασμό των Ζ. Ντελέζ και Π. Μασερέ

Το παρόν κείμενο αφορά την έννοια του συν-αισθήματος, όπως αυτή αντλείται από το τρίτο βιβλίο της Ηθικής (Σπινόζα), το οποίο φέρει τον τίτλο, “Περί των Συναισθηματικών Επηρειών”. Επιχειρώ να αναγνώσω το εν λόγω μέρος της Ηθικής στη θεωρητική βάση που θέτει η μελέτη των δύο πιο σημαντικών σχολιαστών του Σπινόζα, του Π. Μασερέ και του Ζ. Ντελέζ. Συγκεκριμένα, παρουσιάζω το συν-αίσθημα στο παρόν σπινοζικό έργο με τους όρους μιας ιδιότυπης γεωμετρίας και επιχειρώ να αναδείξω τον δομικό καθορισμό της φαντασίας σε αυτό, καθώς και τη πολωμένη έκφανση του, ανάμεσα στη χαρά και τη λύπη, που αυτή συνεπάγεται. Επιχειρώ να δείξω πως το συν-αίσθημα του τρίτου βιβλίου της Ηθικής δε μπορεί παρά να λέγεται στη γλώσσα της φαντασίας, δηλαδή, της ‘κανονικής’ αισθητηριακής αντίληψης, της παραγνώρισης των ιδεών ως παρουσίας των πραγμάτων. Το παρόν κείμενο δεν επιχειρεί να οδηγηθεί σε συμπεράσματα αλλά να θέσει ερωτήματα σχετικά με την έννοια του συναισθήματος στη σύγχρονη θεωρία. Το συν-αίσθημα αποτελεί ένα προνόμιο του ανθρώπου; Είναι το συν-αίσθημα η ουσία του; ή καλύτερα αρκεί να πούμε ότι το συν-αίσθημα είναι η ουσία του ανθρώπου για μιλήσουμε για αυτό; Ποιες αναπόδραστες παραγνωρίσεις, ποιες μιμήσεις το κάνουν να εκφέρεται σε ένα πολωμένο σχήμα ανάμεσα σε χαρά και λύπη; Στη περίπτωση των ανθρώπων μπορούμε να σκεφτούμε το συν-αίσθημα πέρα, εκτός από την εξουσία; μπορούμε να το αρθρώσουμε σε κάποια άλλη γλώσσα από αυτή της εξουσίας;