Η διάδοση του ακροδεξιού λόγου στο σχολείο σε εποχή κρίσης: αν και πώς ενσωματώνεται στο λόγο των μαθητών

Στη συγκεκριμένη εργασία γίνεται απόπειρα να διερευνηθεί εάν, και πώς, διαδίδεται ο ακροδεξιός λόγος στο λόγο των μαθητών της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σε περίοδο οικονομικής κρίσης (και συγκεκριμένα στην διάρκεια των τριών τελευταίων χρόνων). Αρχικά, επιχειρείται μία παρουσίαση των θεωρητικών προσεγγίσεων του εθνικισμού της δράσης του ελληνικού ακροδεξιού χώρου από το 1980 και έπειτα της σχέσης του σχολείου με τον εθνικισμό και την ακροδεξιά. Οι άξονες γύρω απ' τους οποίους γίνεται προσπάθεια να ανιχνευθεί ο ακροδεξιός λόγος στο λόγο των μαθητών/τριων είναι τα ιδανικά σε σχέση με την πατρίδα και τη θρησκεία, η στάση τους σε σχέση με τους μετανάστες, η εκδήλωση βίας στο λόγο τους, καθώς επίσης και η τοποθέτησή τους απέναντι στο κόμμα της Χρυσής Αυγής. Για την ανάλυση αυτή εξετάζονται οι απόψεις των μαθητών/τριων και των εκπαιδευτικών που αντλούνται από τις ημιδομημένες συνεντεύξεις που έχουν προηγηθεί μαζί τους, καθώς επίσης και με συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν με τους μαθητές μέσα σε σχολικά τμήματα. Τα πιο βασικά συμπεράσματα στα οποία κατέληξε η παρούσα έρευνα αναφέρονται παρακάτω. Αυτό που σίγουρα μπορεί κανείς να ισχυριστεί είναι ότι οι μαθητές είναι ενήμεροι για τις πρακτικές και τις απόψεις της ακροδεξιάς ιδεολογίας. Εξ αυτού δεν συνεπάγεται όμως ότι η πλειοψηφία τις επικροτεί, τις ασπάζεται, ή τις ανέχεται. Από το δείγμα της παρούσας έρευνας [95 μαθητές], διαφαίνεται μια διαφοροποίηση. Μια κατηγορία μαθητών και μαθητριών είναι μέλη, μία άλλη επικροτεί τις θέσεις και τη δράση της Χρυσής Αυγής, μια άλλη ασπάζεται μόνο ορισμένες θέσεις, ενώ μια άλλη κρατά ξεκάθαρη θέση ενάντια στη Χρυσή Αυγή. Ένα επιπλέον βασικό συμπέρασμα της παρούσας έρευνας, είναι ότι ο ακροδεξιός λόγος βρίσκει απήχηση σε μία μεγάλη μερίδα των μαθητών, κυρίως σε ζητήματα που αφορούν στους μετανάστες. Ο λόγος των μαθητών και των μαθητριών είναι αρκετά ρατσιστικός και βρίθει από ξενοφοβικά αστεία. Τέλος, οι μαθητές και οι μαθήτριες που υποστηρίζουν με θέρμη τη Χρυσή Αυγή ή είναι μέλη της, αποτελούν μία μικρή μειοψηφία. Παρόλα αυτά, η αποδοχή ενός μέρους της ακροδεξιάς ιδεολογίας και της ρατσιστικής βίας που ασκείται από τη Χρυσή Αυγή, φαίνεται να υποστηρίζεται από την πλειοψηφία των μαθητών.