Διάσπαση Γιουγκοσλαβίας: ζήτημα εσωτερικής διαχείρισης ή αποτέλεσμα ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων;

Η διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας, για κάποιους είναι αποτέλεσμα αποτυχιών στην εσωτερική διαχείριση της κατάστασης, ενώ για άλλους αποτελεί κραυγαλέα περίπτωση επέμβασης των μεγάλων δυνάμεων. Μετά από μια σύντομη ιστορική αναδρομή, προκειμένου να αναδειχθούν οι μετασχηματισμοί της Γιουγκοσλαβίας και τα σαθρά θεμέλια στα οποία αυτή είχε οικοδομηθεί, γίνεται μια ανάλυση των παραγόντων που συνέβαλαν στη διάσπαση της χώρας. Οι παράγοντες διακρίνονται σε εσωτερικούς, οι οποίοι αναφέρονται στην οικονομία και στην πολιτικοκοινωνική κατάσταση και εξωτερικούς, οι οποίοι αναφέρονται στη διεθνή παρέμβαση. Επιπλέον, οι παράγοντες διακρίνονται σε αντικειμενικούς, όπως είναι η οικονομία και η εθνική δομή και υποκειμενικούς, που αναφέρονται στις αποφάσεις των ηγετών. Όλοι οι παράγοντες, άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο, συνέβαλαν στο τελικό αποτέλεσμα. Μέσα από τη συγκριτική προσέγγισή τους, αλλά και τη σύγκριση με άλλες περιπτώσεις, όπως της διάλυσης της Τσεχοσλοβακίας, αναδεικνύονται εκείνοι οι παράγοντες οι οποίοι αποδείχθηκαν οι πιο κρίσιμοι και αναγκαίοι για το τελικό αποτέλεσμα. Ο παράγοντας που αποδείχθηκε καταλυτικός για τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, είναι οι υποκειμενικές αποφάσεις των ηγετών που κλήθηκαν να διαχειριστούν την κατάσταση. Επιπλέον, η διεθνής παρέμβαση, με την απροθυμία των Η.Π.Α. και την ανικανότητα της Ε.Κ., είχε ως αποτέλεσμα την καθυστερημένη ανάληψη δράσης η οποία, επιπλέον, αποδείχθηκε και ανεπαρκής επιδεινώνοντας το τελικό αποτέλεσμα. Έτσι, ούτε η διεθνής παρέμβαση κατάφερε να αντιστρέψει την πορεία προς τη διάλυση, η οποία από καιρό είχε δρομολογηθεί.