Τα νέα φορολογικά μέτρα στην Ελλάδα κατά την οικονομική κρίση και η φορολογική συμμόρφωση των πολιτών

Η χρηματοπιστωτική κρίση που εμφανίστηκε στις ΗΠΑ το 2007 και επηρέασε άμεσα τις οικονομίες των χωρών παγκοσμίως ενώ στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Οι επιπτώσεις από την κρίση σε χώρες όπως η Ελλάδα, με ανύπαρκτο ή ελλιπές δημοσιονομικό περιβάλλον, επιβάρυναν περεταίρω τη δυσμενή κατάσταση. Στην προσπάθεια βελτίωσης της δημοσιονομικής κατάστασης, οι κυβερνήσεις προέβησαν σε σημαντικές φορολογικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες επιβάρυναν οικονομικά τους φορολογούμενους. Στο στόχαστρο της φορολόγησης βρέθηκαν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα. Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης, ο ΕΝ.Φ.Ι.Α. αλλά και οι αλλαγές στον τρόπο φορολόγησης των εισοδημάτων, αποτελούν ένα δείγμα των πρόσφατων νομοθετικών αλλαγών. Τα μέτρα στόχευαν όχι μόνο στη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, αλλά και στην πάταξη του φαινομένου της φοροδιαφυγής. Το πόσο καλά όμως οργανώνονται η φορολογική νομοθεσία και η φορολογική αρχή δεν είναι επαρκής για την αποδοτικότητα των δημοσιονομικών μέτρων, από τη στιγμή που οι ανθρώπινοι παράγοντες αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Το κίνητρο των φορολογούμενων για μεγιστοποίηση του εισοδήματός τους με την ελάχιστη δαπάνη, δημιουργεί ανησυχία για την καταβολή των φόρων και προστριβές μεταξύ των αρχών και των φορολογούμενων. Η φορολογική συμμόρφωση αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για πολλές φορολογικές αρχές, καθώς είναι εξαιρετικά δύσκολο να πεισθούν οι φορολογούμενοι να συμμορφωθούν. Βασικός στόχος της παρούσας μεταπτυχιακής μελέτης είναι η διερεύνηση της φορολογικής συμμόρφωσης των Ελλήνων πολιτών κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ύστερα από την εφαρμογή των πρόσφατων δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων. Η έρευνα στηρίχθηκε στους εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες που αποτυπώνουν τη φορολογική συμμόρφωση, ενώ δημιουργήθηκε ερωτηματολόγιο το οποίο αναρτήθηκε διαδικτυακά για 45 ημέρες. Τα ευρήματα της έρευνας ανέδειξαν ένα χαμηλό σχετικά επίπεδο φορολογικής συμμόρφωσης των Ελλήνων πολιτών. Ειδικότερα, τόσο από τη συσχέτιση των εσωτερικών παραγόντων όσο και των εξωτερικών με το φύλο, οι γυναίκες αποδεικνύονται περισσότερο φορολογικά συμμορφωμένες από τους άνδρες. Τέλος, στατιστικά σημαντικές διαφορές αναδείχθηκαν ανάμεσα και στις διάφορες ομάδες μηνιαίων εισοδημάτων, τόσο υπό το πρίσμα των εσωτερικών όσο και των εξωτερικών παραγόντων.