Η μέθοδος της κριτικής της πολιτικής οικονομίας: αξία και αξιακή μορφή

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η επεξεργασία της μεθόδου που ακολούθησε ο Μαρξ στο Κεφάλαιο, με βασικό σημείο αναφοράς τη θεωρία του περί αξιακής μορφής. Αρχικά θα επιχειρήσουμε, μέσω της επεξεργασίας κάποιων βασικών σημείων του ώριμου μαρξικού έργου στα Grundrisse και στο Κεφάλαιο να αναδείξουμε τη θεωρητική συγγένεια αλλά και τις μεθοδολογικές διαφορές της διαλεκτικής μεθόδου που ακολουθεί ο Μαρξ στο Κεφάλαιο με τη διαλεκτική μέθοδο της Λογικής του Χέγκελ. Η ίδια η μέθοδος μας υποδεικνύει την κεντρικότητα της μορφής της αξίας στην μαρξική κριτική της πολιτικής οικονομίας. Στη συνέχεια παρουσιάζουμε την αξία ως μια διαλεκτική διαδικασία αυτοθεμελίωσης του εαυτού της, στην οποία διαδικασία κάθε κοινωνικό υλικό περιεχόμενο τίθεται από την ίδια τη μορφή ως δικό της περιεχόμενο. Υπό αυτή την οπτική γίνεται κατανοητός και ο φετιχιστικός χαρακτήρας που προκύπτει από την ίδια τη δυναμική κίνηση της μορφής της αξίας. Το συμπέρασμα που θέλουμε να αναπτύξουμε είναι η διαφορετική πρόσληψη των κοινωνικών σχέσεων στον καπιταλισμό και ειδικά της κατηγορίας της εργασίας σε σχέση με την κλασσική εργασιακή θεωρία της αξίας του ορθόδοξου μαρξισμού. Η εργασία τίθεται υπό την αλήθεια της μορφής της αξίας. Υπάγεται τυπικά και πραγματικά στο κεφάλαιο, γίνεται μια στιγμή, ένα στάδιο της συστηματικής αναπαραγωγής του κεφαλαίου. Μια τέτοια ανάγνωση των βασικών κατηγοριών του Κεφαλαίου αντιστρέφει το πεδίο της κριτικής της πολιτικής οικονομίας. Η εργασία από ένα αναλλοίωτο και στατικό περιεχόμενο γίνεται αναπόσπαστη στιγμή της μορφικής κίνησης του κεφαλαίου. Το επιχείρημα υπέρβασης των καπιταλιστικών σχέσεων μετατοπίζεται: η απελευθέρωση της εργασίας από τα δεσμά του κεφαλαίου μετατρέπεται στην απελευθέρωση από την εργασία. Το αίτημα πραγμάτωσης της εργατικής τάξης ως ιστορικό υποκείμενο μετατοπίζεται στο αίτημα διάλυσης της ιστορικής κοινωνικής σχέσης του κεφαλαίου.