Το τουρκικό πυρηνικό πρόγραμμα: ιστορία, παρούσα κατάσταση, μελλοντικές προοπτικές

Η Τουρκική Δημοκρατία είναι ένας ενεργός παίκτης στο Διεθνές Σύστημα με μία ταχύτατα αναπτυσσόμενη οικονομία, ιδιαίτερα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), στο πλαίσιο του «Εθνικού Οράματος (Vizyon 2023)» εφαρμόζει τα τελευταία χρόνια μία Εθνική Στρατηγική, με στόχο την ισχυροποίηση όλων των συντελεστών της Εθνικής Ισχύος της χώρας. Οι εκτιμήσεις, συγκλίνουν στην άποψη ότι, η Τουρκία, στο πλαίσιο του γεωπολιτικού οράματός της, επιδιώκει την ανάληψη ηγεμονικού ρόλου, στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσόγειου και της Μέσης Ανατολής και την σταδιακή ανάδειξή της, σε μια μεγάλη περιφερειακή δύναμη. Σύμφωνα με την τουρκική ενεργειακή στρατηγική, η επένδυση στην πυρηνική τεχνολογία και η περαιτέρω εκμετάλλευση της πυρηνικής ενέργειας, αποτελεί σημαντικό παράγοντα αναβάθμισης της ενεργειακής πολιτικής και οικονομίας της χώρας. Η Τουρκία, προκειμένου να ικανοποιήσει την συνεχή αύξηση των ενεργειακών αναγκών της, αλλά και την σταδιακή απεξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από τις εισαγόμενες συμβατικές μορφές ενέργειας, επέλεξε τους καταλληλότερους προς τα συμφέροντά της στρατηγικούς εταίρους, για την υλοποίηση του πυρηνικού προγράμματός της, που αφορά στην κατασκευή τριών πυρηνικών σταθμών. Σύμφωνα με αυτό το φιλόδοξο πρόγραμμα, η έναρξη λειτουργίας του πρώτου πυρηνικού σταθμού στο Ακουγιού, προβλέπεται το έτος 2023, επέτειος της συμπλήρωσης των 100 χρόνων της Τουρκικής Δημοκρατίας. Τα αναμενόμενα οφέλη της Τουρκίας, από την ολοκλήρωση του πυρηνικού προγράμματος, θα είναι πολλαπλά, όπως, η επιτυχία της ενεργειακής στρατηγικής της, η εξειδίκευση επιστημονικού δυναμικού και η σταδιακή συσσώρευση τεχνογνωσίας στην πυρηνική τεχνολογία, η εισροή μεγάλων επενδυτικών κεφαλαίων, και τέλος, το διεθνές κύρος και επίδειξη τεχνολογικής δύναμης και υπεροχής. Το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, αποτελεί παράγοντα προβληματισμού και ανησυχίας στους άλλους δρώντες του Διεθνούς Συστήματος (γειτονικά κράτη, μουσουλμανικός κόσμος, Μεγάλες Δυνάμεις, Διεθνείς Οργανισμοί), λόγω των ισχυρών ενδείξεων ότι, η Τουρκία έχει περαιτέρω βλέψεις για την πυρηνικοποίησή της. H απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τουρκία θα προσδώσει στη χώρα ισχύ και κύρος στη διεθνή διπλωματική και στρατιωτική της υπόσταση. Η πυρηνικοποίηση της σουνιτικής Τουρκίας, θα δημιουργήσει κίνδυνο αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, καθώς λόγω του θρησκευτικού φανατισμού και των διλημμάτων ασφαλείας, είναι πιθανόν, το σιϊτικό Ιράν και η σουνιτική Σαουδική Αραβία και Αίγυπτος να την ακολουθήσουν. Η Τουρκία, προς το παρόν, διεξάγει έρευνες επί του κύκλου του πυρηνικού καυσίμου, διαθέτει μόνο ερευνητικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες και εκτιμάται ότι, δεν διαθέτει εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου και επανεπεξεργασίας πλουτωνίου. Επιπροσθέτως, η Τουρκία εντείνει τις προσπάθειες για την ολοκλήρωση των εθνικών προγραμμάτων ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς και δορυφορικής τεχνολογίας, ώστε κατά αυτόν τον τρόπο, να υλοποιήσει τις άλλες δύο πλευρές (δορυφορική και βαλλιστική τεχνολογία) του «τρίγωνου ισχύος». Η ολοκλήρωση του τουρκικού πυρηνικού προγράμματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, δεν σημαίνει και ταυτόχρονη διολίσθηση της χώρας σε πυρηνικούς εξοπλισμούς. Η εκτίμηση όμως είναι ότι, η Τουρκία θα ολοκληρώσει το πυρηνικό της πρόγραμμα και παράλληλα, θα συνεχίζει να βελτιώνει τις πυρηνικές τεχνολογικές δυνατότητες και υποδομές της, να προσλαμβάνει τεχνογνωσία, προκειμένου στο μέλλον, όταν οι διεθνοπολιτικές ισορροπίες και συνθήκες το επιτρέψουν, να αποκτήσει την «πυρηνική επιλογή» (στρατηγική της υπολανθάνουσας πυρηνικοποίησης).