Τουρκικές ΕΔ (τ/ΕΔ) ιδεολογία, χαρακτηριστικά γνωρίσματα και στρατηγική σκέψη από τους Οθωμανούς μέχρι σήμερα

Γιαλαμάς, Φίλιππος Ν.

2021

H παγκόσμια Ιστορία επηρεάστηκε από τη δημιουργία και κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία βασίστηκε στη βίαιη επέκταση, κάτι που συναντάται στην τουρκική παράδοση. Η οθωμανική αυτοκρατορία ως κράτος και ο Στρατός, είχε μία σχέση και αλληλεπίδραση έντονη, όπου συνεχίστηκε και στη σύγχρονη Τουρκία. Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις – τ/ΕΔ (ΤΕΔ), σε όλες τις μορφές μετάλλαξης που είχαν, δεν περιορίστηκαν στα στρατιωτικά τους ζητήματα, καθόσον συνέβαλαν στη γέννηση, και προσδιορίστηκαν και ως θεματοφύλακας, των αρχών και παραδόσεων του κράτους. Η εξέταση των ΤΕΔ πραγματοποιήθηκε υπό το πρίσμα της ιδεολογικής και στρατηγικής σκέψης, καθώς και των στοιχείων του χαρακτήρα του προσωπικού αυτών, που διαμορφώθηκε από τους θωμανούς μέχρι σήμερα. Υπό την παραπάνω συνθήκη, σκοπός είναι να διερευνηθεί, μέσω ιστορικής αναδρομής, η πορεία, η διαχρονικότητα και αλληλεπίδραση της σύνδεσης των Ενόπλων Δυνάμεων με το κράτος και το εξωτερικό περιφερειακό περιβάλλον, ώστε να καταλήξει η μελέτη σε ουσιώδη συμπεράσματα και χρήσιμες, κατ΄ εκτίμηση, προτάσεις για το ελληνικό περιβάλλον. Από την ανάλυση του θέματος συμπεραίνεται ότι, σημαντικό στοιχείο αποτελεί η ιδιαιτερότητα του ισλαμικού στοιχείου, όπου ενσωματωμένο στον στρατό και στο λαό, κατέστη αναγκαίο για τη βιωσιμότητα του κράτους. Επίσης, ο Στρατός από το ξεκίνημα του, απέκτησε σταδιακά χαρακτηριστικά, που εστιάζονται στα παρακάτω σημαντικότερα: • ο συντηρητισμός, όπου απέτρεπε τις καινοτομίες με αποτέλεσμα να μην ανταποκρίνεται στον ανταγωνισμό και να οδηγεί στην πτώση της αυτοκρατορίας. • το χαμηλό γνωστικό και μορφωτικό επίπεδο των στρατιωτών, που παραμένει σε ένα βαθμό μέχρι σήμερα. • η έλλειψη πρωτοβουλίας, με χαρακτηριστική την υποταγή στο σουλτάνο και στο Ισλάμ, όπως φαίνεται και από την ιεραρχημένη κοινωνική δομή. Οι ΤΕΔ φαίνεται, ότι ενεργούν ως ένας δυναμικός παράγοντας πολιτικής ισχύος διαχρονικά, που δεν υπόκειται σε ελεγκτικούς μηχανισμούς συνταγματικά κατοχυρωμένους. Η στρατηγική του στρατού εστιάζεται σε τρεις διαχρονικές αρχές, την αποφυγή του πολέμου, τη γεωπολιτική χωρική αντίληψη και την πολιτική μετακίνησης και εποικισμού. Οι εκσυγχρονιστικές δράσεις του κράτους που υλοποιήθηκαν στόχευαν στον στρατιωτικό τομέα και αποσκοπούσαν στην αναβάθμισή της θεσμικής σημασίας του. Με την ανάληψη της εξουσίας από το κόμμα της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) σημειώθηκαν επίσης, σημαντικές αλλαγές στον τρόπο άσκησης εξωτερικής πολιτικής, όπου δόθηκε ιδιαίτερο βάρος στην ανάδειξη της Τουρκίας ως μιας μεγάλης περιφερειακής δύναμης σε διεθνές επίπεδο. Η προβολή του Στρατού καθίσταται ένας δυναμικός παράγοντας ισχύος της χώρας και προσδίδει μια αίσθηση υπεροχής στην άσκηση της εξωτερικής και διεθνούς πολιτικής με επιθετικό χαρακτήρα. Η Τουρκία σήμερα, ενεργεί στρατηγικά, μέσω της ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ), προκειμένου να αναδειχθεί στο κέντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων, αποσκοπώντας στην ανάμειξη της σε μεγάλη περιφερειακή υπερδύναμη, καθόσον προβάλει τη δυνατότητα διεξαγωγής στρατιωτικών επιχειρήσεων πέραν των συνόρων της.

Download PDF

View in repository

Browse all collections