Αποδυναμώνοντας τη δημοκρατία: η ολιγοπωλιακή διάρθρωση των μέσων ενημέρωσης και επικοινωνίας

Η συγκέντρωση της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης σε ένα μικρό αριθμό εταιρειών και σε οικονομικά πανίσχυρες ελίτ έχει διαχρονικά εδραιωθεί, ενώ, πλέον, αντανακλάται και στην ψηφιακή σφαίρα. Η βαθιά ασυμμετρία που δημιουργείται ανάμεσα στην εξουσία του ολιγοπωλίου και την πληροφόρηση του κοινωνικού συνόλου και ιδίως όπως αυτή μετασχηματίζεται υπό το σύγχρονο κρισιακό τοπίο, ενέχει σημαντικούς κινδύνους για την ποιότητα της δημοκρατίας. Εστιάζοντας στη μελέτη των μέσων ενημέρωσης και επικοινωνίας ως πεδίο συγκέντρωσης ιδιοκτησίας, οικονομικής εξουσίας και πολιτικής δύναμης, η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον αντίκτυπο που ενέχει το συγκεκριμένο φαινόμενο στη λειτουργία και πραγμάτωση της δημοκρατίας. Μέσα από την ανάλυση του τρόπου διάρθρωσης του ολιγοπωλιακού επικοινωνιακού συστήματος, τις οικονομικές επιταγές από τις οποίες παρακινείται αλλά και τις αδιαφανείς σχέσεις με πολιτικούς και κρατικούς θεσμούς μέσω των οποίων παγιώνεται, διαφαίνεται πως η παρούσα οργάνωση των μέσων ενημέρωσης υποσκάπτει τα δημοκρατικά θεμέλια. Η πληροφόρηση υπόκειται στους όρους της νεοφιλελεύθερης αγοράς, της κυρίαρχης πολιτικής ατζέντας και της εξυπηρέτησης διαπλεκόμενων συμφερόντων στερώντας της το ανεξάρτητο και πλουραλιστικό δυναμικό της. Παράλληλα, η ισότιμη πρόσβαση στην ιδιοκτησία εξασθενεί, ανακύπτουν εμπόδια στην ελεύθερη διαμόρφωση της πολιτικής βούλησης και την πολιτική συμμετοχή, ενώ η δυνατότητα εναλλακτικών προσεγγίσεων της σύγχρονης πραγματικότητας περιστέλλεται. Η παραπάνω συλλογιστική πρόκειται να εξεταστεί μέσα από την ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας και την παράθεση ιστορικών παραδειγμάτων.