Τα ίχνη της Ρωσικής πνευματικής παράδοσης στον Kazimir Malevich και τον Andrei Tarkovsky

Μαγγίνα, Ελεάνα Χ.

2016

Η ιδέα για αυτή την ερευνητική εργασία, ξεκίνησε από την υποψία μιας εκλεκτικής συγγένειας μεταξύ των δύο καλλιτεχνών. Εφόσον αποδεχτούμε ότι είναι φορείς μιας κοινής πνευματικής και οπτικής παράδοσης, θα προσπαθήσουμε να εξετάσουμε πως τα διαφορετικά εκφραστικά μέσα και οι ιδιαίτερη τεχνική του καθενός (παρόλο που πρόκειται για δύο διαφορετικές τέχνες και σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές) πλέκουν συστήματα αφήγησης της αντίληψης τους για τον κόσμο, και πώς συνδέονται με τα συστήματα αναζήτησης πνευματικών ιδανικών του ρωσικού πολιτισμού εν γένει ποίες είναι οι διαφοροποιήσεις τους και τί είναι αυτό που εν τέλει οι ίδιοι προσφέρουν μέσα από την δημιουργία τους. Επίσης εξετάζονται οι θρησκευτικές, λογοτεχνικές και φιλοσοφικές παραδόσεις ως εφαλτήριο για τη δημιουργία των νέων τάσεων και ιδεών, όπως αυτές θα διαμορφωθούν και θα διαμορφώνουν τον 20ο αιώνα. Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο πρόκειται για μια προσπάθεια ανίχνευσης στοιχείων προς επανεκτίμηση και πιθανή αξιολόγηση, διεκδικώντας διαφοροποίηση από τα υπάρχοντα συστήματα, η οποία αφορούσε τόσο τις εποχές του Dostoevsky, του Malevich και του Tarkovsky, όσο και την δική μαςΠοια μπορεί να είναι η ιδιαιτερότητα της ρωσικής πολιτιστικής ταυτότητας και από τι μπορεί να συνίσταται; Ποια θα μπορούσε να είναι η διαλεκτική σχέση των εικαστικών προτάσεων αλλά και των φιλοσοφικών στοχασμών του κινηματογράφου του Tarkovsky και του Σουπρεματισμού του Kazimir Malevich, με τις πνευματικές παραδόσεις ; Σε ποια σημεία διασταυρώνονται μαζί τους και πού τις ξεπερνούν; Πώς τα εικαστικά και φιλοσοφικά τους συστήματα μπορούν να υπηρετήσουν την «Απόλυτη ιδέα» - την οποία και οι δύο επικαλούνται -, συνεχίζοντας μια εκ των τάσεων της Ιστορίας, αυτή που αναζητά το εσωτερικό μυστικιστικό πνευματικό φως; Υπάρχει ένα διαφορετικό σύστημα αξιών που τροφοδοτεί μια διαφορετική από την Δύση θρησκευτική - φιλοσοφική και κοινωνική ηθική στην Ρωσία; Μπορεί το όραμα αυτών των καλλιτεχνών να φωτιστεί μέσα από μιας άλλης σύλληψης οντολογική κοσμοαντίληψη; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα πάνω στα οποία κινείται η έρευνα στα πλαίσια αυτής της εργασίας και τα οποία τίθενται και κινούνται παράλληλα με την ερευνητική διαδικασία και την συγγραφική υλοποίησή της\r\nΤέλος η συγκεκριμένη έρευνα έχει σκοπό να λάβει υπόψη της πως αν και καμία πολιτισμική πρακτική δεν μπορεί να εκτιμηθεί ως μεμονωμένο φαινόμενο, δεν μπορεί και να συσχετιστεί με απόλυτή ή ντετερμινιστική θεώρηση με τις ιστορικές συνθήκες, αφαιρώντας κάθε ίχνος πρωτοπορίας ή δημιουργικής ανασύνθεσης των δεδομένων. Οι αλληλεπιδράσεις και η σύνδεση με τις κοινωνικές εξελίξεις και την πολιτική πραγματικότητα αλλά και οι συμβιωτικές σχέσεις τους χρειάζονται προσεκτική ανάλυση, υπολογίζοντας σε κάθε περίπτωση ένα σύνολό τόσο εθνικών όσο και πανευρωπαϊκών πολιτιστικών παραδόσεων, διανοητικών τάσεων, και κοινωνικό-πολιτικών μεταβολών. Κατά τη διάρκεια της έρευνας έχει γίνει προσπάθεια, στο μέτρο του δυνατού να υπάρχει η συνείδηση πως οι όποιες προσεγγίσεις θεωριών ή στοχασμών ή καλλιτεχνικών συστημάτων, όπως στην περίπτωση κάθε μελέτης, μετέχουν στις ιδεολογικές και πολιτικές τάσεις και αναζητήσεις της περιόδου που πραγματοποιείται, όσο και στα προσωπικά διανοητικά ενδιαφέροντα και ιδεολογικές επιλογές του εκάστοτε μελετητή. Επιπλέον λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που συνειδητά έγιναν για λόγους έκτασης και συνοχής (για παράδειγμα δεν εξετάζονται αναλυτικά οι διασταυρώσεις με την δυτική φιλοσοφική σκέψη και τα καλλιτεχνικά κινήματα ή επιλέγονται οι συγγραφείς, θεολόγοι , φιλόσοφοι και στοχαστές εκείνοι που θεωρεί ότι αποτελούν ένα αντιπροσωπευτικό ιδιαίτερης σημασίας δείγμα των ευρύτερων τάσεων), δεν υπάρχει η φιλοδοξία να δοθεί μια μοναδική και απόλυτη ερμηνεία των έργων των καλλιτεχνών, ούτε να καταδειχτεί μια και μοναδική κατεύθυνση της ρωσικής πολιτιστικής ταυτότητας σε συσχετισμό με τις εξεταζόμενες παραδόσεις.

Download PDF

View in repository

Browse all collections