Δομές και οργάνωση πολιτικής προστασίας στην Ελλάδα

Οι φυσικές καταστροφές, ως αποτέλεσμα των φυσικών φαινομένων μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή και την περιουσία των ανθρώπων με δυσμενείς επιπτώσεις στην οικονομία και τις υποδομές της χώρας. Ομοίως, οι τεχνολογικές καταστροφές απειλούν σε μεγάλο βαθμό τόσο το φυσικό περιβάλλον, όσο και τις ανθρώπινες κοινωνίες.Για τον λόγο αυτό, όπως σε κάθε σύγχρονο κράτος, έτσι και στην Ελλάδα έχει καταβληθεί προσπάθεια τα τελευταία τριάντα, κυρίως, έτη να δημιουργηθούν οι κατάλληλες δομές και να υπάρξει αποτελεσματική οργάνωση της Πολιτικής Προστασίας με απώτερο σκοπό την προστασία των πολιτών και του φυσικού περιβάλλοντος από φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές, με την κατάλληλη αντιμετώπιση των εν λόγω καταστροφών και τον μετριασμό των συνεπειών αυτών.Η Πολιτική Προστασία αποτελεί μία από τις αυτονόητες πολιτικές του Κράτους η οποία παρουσιάζει δύο κρίσιμα και μοναδικά στοιχεία: Από τη μία αποτελεί μορφή αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας και του επιπέδου ανταπόκρισης της δημόσιας διοίκησης σε περιβάλλον περιορισμένης προβλεψιμότητας, από την άλλη αποτελείπεδίο στο οποίο δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα κρατικοί και κοινωνικοί παράγοντες προκειμένου να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Επομένως η πολιτική προστασία αποτελεί τον κύριο και όχι τον δευτερεύοντα στόχο της δημόσιας διοίκησης.Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας, γίνεται αναφορά στα είδη των καταστροφών, περιγράφονται αναλυτικά οι δομές και η οργάνωση της Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα, μέσα από τη μελέτη του θεσμικού πλαισίου που διέπει αυτά, ιδίως δε του Γενικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας με την κωδική ονομασία «ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ», το οποίο αποτελεί το βασικό εργαλείο οργάνωσης της κρατικής μηχανής για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών από φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές.Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των κρίσεων εξαρτάται τόσο από την οργάνωση των συστημάτων λήψης αποφάσεων του δημοσίου διοικητικού μηχανισμού, όσο και από την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών αυτού.Τέλος, θα ήταν ευκταίο, η παρούσα εργασία να αποτελέσει μια ακόμα αφορμή προβληματισμού και συσκέψεων θεσμικών παραγόντων ώστε να δρομολογηθούν οι απαραίτητες ενέργεις και εισηγήσεις προς την κατεύθυνση ενός νέου συστήματος διαχείρισης έκτακτων αναγκών από φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές που θα προσεγγίζει ολιστικά τους κινδύνους των εν λόγω καταστροφών, με απώτερο στόχο την προστασία των πολιτών, της κοινωνίας και του φυσικού περιβάλλοντος.