Η έννοια της κυριαρχίας και η οριοθέτηση δικαίου-πολιτικής στον Hans Kelsen

Βασιλάκος, Γεώργιος Β.

2019

Στόχος της εισήγησης είναι η ταυτόχρονη αναζήτηση των ορίων και των αρμών που διαχωρίζουν και συνδέουν αντίστοιχα το δίκαιο με την πολιτική, στο έργο του θεωρητικού του δικαίου, Ηans Kelsen. Ως μεθοδολογικό μας εργαλείο, για τη σκιαγράφηση του δικαιοπολιτικού πεδίου, καλούμαστε να διαχειριστούμε την έννοια της κυριαρχίας. Ξεφεύγοντας από τη χρήση της έννοιας στο πλαίσιο του κρατικού της ορίζοντα, όπως σχεδόν αποκλειστικά αυτή προδιαγράφεται από τον Κelsen, εξετάζουμε εναλλακτικές εκφράσεις της, που προκύπτουν σε σχέση με πολλαπλά θεωρητικά και επιστημονικά πεδία, πέρα από το αυστηρά δικαϊκό. Ωστόσο, ο δρόμος που ακολουθούμε προς τον σκοπό αυτό, τροφοδοτείται μέσα από την κελσενική σκέψη, η οποία ανασυστήνεται ώστε να καταλήξουμε σε ορισμένα πρωτότυπα συμπεράσματα. Έτσι, συνειδητά παρακάμπτοντας, εν μέρει, τις περιοριστικές αρχές του νομικού θετικισμού, μελετούμε την«Καθαρή Θεωρία του Δικαίου», την οποία κατασκευάζει ο Kelsen. Σύμφωνα με τη δική μας οπτική, μια θεωρία δικαίου μπορεί μεν να διατηρεί την αυτονομία της, χωρίς αυτό να σημαίνει δε ότι δεν θα πρέπει να επικοινωνεί με την πολιτική ή την ιδεολογία. Η νεοκαντιανής σύλληψης έννοια του Βασικού Κανόνα δε, ανανοηματοδοτείται υπό το πρίσμα της πολιτικής θεωρίας, και αναγνωρίζεται ως η αιτία που θέτει σε λειτουργία τον μηχανισμό μιας δυνάμει δικαϊκής κυριαρχίας. Εξετάζουμε ακόμα την κριτική του Κelsen στο δόγμα της κρατικής κυριαρχίας, σε άμεση συνάρτηση με την προώθηση της προτεραιότητας του διεθνούς έναντι του εθνικού-κρατικού δικαίου, εκ μέρους του. Η συζήτηση αυτή όμως, υπονοεί παράλληλα την πιθανότητα εμφάνισης μιας υπερεθνικής κυριαρχίας του παγκόσμιου κράτους που σχεδιάζεται προγραμματικά από τον Κelsen, ως προοπτική που συμπληρωματικά μας προβληματίζει. Δευτερευόντως, η διαφαινόμενη αμφιταλάντευση του Kelsen μεταξύ της υιοθέτησηςτης ιδιότητας του νομικού επιστήμονα ή του νομικού φιλοσόφου, μοιάζει συχνά να γεννά αδιέξοδα. Παρόλα αυτά, η επεξεργασία των προϋποθέσεων που συστηματικά προβάλλονται από τον Kelsen, για την προάσπιση του δημοκρατικού πολιτεύματος και η ανάδυση της έννοιας της λαϊκής κυριαρχίας, μας βοηθούν να υπερβούμε τα τυχόν δυσεπίλυτα ερωτήματα που συναντήσαμε κατά τη διάρκεια της προσπάθειάς μας, ενώ ανακινούν την αξία της πολιτειολογικής συνεισφοράς του Βιεννέζου, σε πείσμα ενός αφηγήματος που εστιάζει στην μονομερή πρόσληψή του ως νομικού.\r\n

Download PDF

View in repository

Browse all collections