Σύγχρονες πολιτικές εργασιακών σχέσεων: εργαλεία αναδιανομής υπέρ της εργασίας ή σε βάρος της;

Οι σύγχρονες πολιτικές εργασιακών σχέσεων στον διεθνή ευρωπαϊκό χώρο αποβλέπουν συχνά σε ένα αποτέλεσμα διάφορο προς εκείνο που αποσκοπούσαν κατά την περίοδο ανάπτυξης του Κράτους Πρόνοιας οι ρυθμίσεις στο πεδίο της εργατικής νομοθεσίας. Ένα αποτέλεσμα που απέβλεπε σε μια αναδιανομή πλούτου υπέρ της εργασίας μέσα από την κατοχύρωση και διεύρυνση των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Ωστόσο κατά την τελευταία δεκαπενταετία και υπό την πίεση των δυνάμεων του κεφαλαίου εντείνεται το φαινόμενο των παρεμβάσεων και ρυθμίσεων στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων που αποσκοπούν στην μείωση του εργασιακού κόστους στην κατεύθυνση ενός αφηρημένου στόχου ενίσχυσης της ανταγωνιστικής θέσης των επιχειρήσεων χωρίς αυτή η πολιτική να συνδυάζεται με την ουσιαστική ενίσχυση της απασχόλησης και των εργασιακών δικαιωμάτων. Αντιθέτως καταγράφονται φαινόμενα απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων που συνεπάγονται πρακτικές αναδιανομής πλούτου σε βάρος της εργασίας και υπέρ του κεφαλαίου χωρίς περαιτέρω δεσμεύσεις των επιχειρήσεων για παραγωγική επένδυση των αυξημένων κερδών που αυτές οι πολιτικές συνεπάγονται. Πρόσφατο ελληνικό παράδειγμα αυτής της πρακτικής αποτελούν τα μέτρα για τον χρόνο εργασίας που μεταφράζεται στην μείωση του κόστους των υπερωριών, στην αύξηση του πραγματικού εργάσιμου χρόνου στο πλαίσιο του διευθυντικού δικαιώματος και στην θέσπιση της κατ’ ουσίαν υποχρεωτικής ελαστικής διευθέτησης του χρόνου εργασίας παρακάμπτοντας την συλλογική αυτονομία και ενισχύοντας σημαντικά τα περιθώρια κερδοφορίας των επιχειρήσεων. Οι εξελίξεις αυτές γεννούν σειρά προβληματισμών για το περιεχόμενο των σύγχρονων «εργατικών» ρυθμίσεων και την συμβολή τους στην δημιουργία όρων αύξησης των κοινωνικών ανισοτήτων αποκλίνοντας του ιστορικού τους ρόλου.