Προβλήματα και δυσκολίες των ατόμων με αναπηρία στην ελληνική κοινωνία: η περίπτωση των τυφλών

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να μελετήσει τις δυσκολίες και τα προβλήματα των ατόμων με αναπηρία γενικότερα και των ατόμων με αναπηρία όρασης ειδικότερα, στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία και να αναδείξει τις βασικές προβληματικές, προτείνοντας λύσεις. Η εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο, με μια ιστορική αναδρομή για την αναπηρία συνολικά, εστιάζοντας στα πολύ κρίσιμα ζητήματα της εργασίας και της προσβασιμότητας, καθώς αποτελούν βασικά προαπαιτούμενα για μια κοινωνία ίσων ευκαιριών. Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζεται αναλυτικά η περίπτωση των ατόμων με προβλήματα όρασης, με παρουσίαση των δεδομένων της επιτόπιας έρευνας που διεξήχθη στον Φάρο Τυφλών Ελλάδος. Επέλεξα να ασχοληθώ με τη συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα για να αναδείξω τα προβληματικά σημεία της κοινωνικής πραγματικότητας που καθιστούν δύσκολη την καθημερινότητα για τα άτομα με προβλήματα όρασης. Συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται αποσαφήνιση βασικών εννοιών και παρουσίαση των βασικών μοντέλων προσέγγισης της αναπηρίας, εστιάζοντας στη μετάβαση από το Ιατρικό στο Κοινωνικό Μοντέλο. Στο δεύτερο κεφάλαιο, αναφερόμαστε εκτενώς στο πολύ σημαντικό ζήτημα των κοινωνικών διακρίσεων. Δηλαδή, στο κοινωνικό στίγμα και τις στερεοτυπικές αντιλήψεις, ανιχνεύοντας τα μέσα διαιώνισής τους και επιχειρώντας να βρούμε τρόπους αποδόμησης τους, ώστε να επιτευχθεί η πλήρης κοινωνική ένταξη κάθε πτυχής διαφορετικότητας στην ελληνική κοινωνία. Στο τρίτο κεφάλαιο, επικεντρωνόμαστε στο ζήτημα της απασχόλησης και της εργασίας και στο ακανθώδες θέμα των επαγγελματικών προοπτικών των ατόμων με αναπηρία, με αναφορά στη σχετική νομολογία. Στο τέταρτο κεφάλαιο, ασχολούμαστε με το φλέγον ζήτημα της καθολικής προσβασιμότητας, προσπαθώντας να εξηγήσουμε τα πολλαπλά οφέλη μιας καθολικά προσιτής κοινωνίας για όλα τα μέλη της και παρουσιάζοντας τα εμπόδια κάθε είδους που υπάρχουν σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας στην ελληνική κοινωνία για τα άτομα με αναπηρία, ενώ γίνεται και πάλι συνοπτική παρουσίαση της βασικής νομολογίας. Στο πέμπτο κεφάλαιο, ακολουθεί μια σύνοψη βασικών θεωριών και ζητημάτων και αναφερόμαστε ειδικότερα στα προβλήματα όρασης και στον Αγώνα των Τυφλών που αποτέλεσε την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια χειραφέτησης αναπήρων στην ελληνική κοινωνία. Στο έκτο κεφάλαιο της εργασίας, παρουσιάζεται το κέντρο συλλογής δεδομένων της διεξαχθείσας έρευνας, η επιλογή της ερευνητικής μεθόδου και τα πορίσματα της ποιοτικής έρευνας. Ακολουθεί η ανάλυση των κατηγοριών που ανέκυψαν βάσει των δεδομένων, αναφορικά με την εκπαίδευση, την απασχόληση και την εργασία, την προσβασιμότητα, το κοινωνικό στίγμα και τις σχέσεις των πληροφορητών με τον Φάρο Τυφλών Ελλάδος. Στο τέλος εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω έρευνα και ανάλυση.