Οικονομική ανάπτυξη και συνεταιριστικές τράπεζες στην Ελλάδα: η περίπτωση της Παγκρήτιας Τράπεζας

Οι συνεταιριστικές τράπεζες είναι βασικοί παράγοντες της οικονομικής ζωής στην ευρωπαϊκή κοινωνία. Παρέχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση σε τοπικό επίπεδο και είναι ευρέως διαδεδομένες ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές της ηπείρου. Ο θεσμός των Συνεταιριστικών Τραπεζών κατέχει πλέον ιδιαίτερη θέση και στα πλαίσια του εγχώριου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος και ως εκ τούτου στην εν γένει οικονομική ζωή του τόπου. Οι εν λόγω ειδικού τύπου χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί εντάσσονται σε έναν δυναμικό και επικερδή κλάδο, ο οποίος παρόλο που δραστηριοποιείται σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον, στηρίζεται στις βασικές δομές της συνεταιριστικής πίστης που χαρακτηρίζονται από το γεγονός πως απευθύνονται κυρίως σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα, προσφέροντας λύσεις προσαρμοσμένες στις εκάστοτε τοπικές συνθήκες, ανάγκες και δυνατότητες. Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να παρουσιάσει και να ερευνήσει την συμβολή των Συνεταιριστικών Τραπεζών στην τοπική και εθνική οικονομική ανάπτυξη, αναδεικνύοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά λειτουργίας τους. Ως παράδειγμα, αναλύεται η περίπτωση της Παγκρήτιας Συνεταιριστικής Τράπεζας και η σχέση της με την τοπική οικονομία –κοινωνία της Κρήτης. πό αυτό το πλαίσιο, στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται αναφορά στην εξέλιξη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος από τις απαρχές ίδρυσης του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους έως και τις ημέρες μας. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάπτυξη της έννοιας του πιστωτικού συνεταιρισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αναλύοντας τις βασικές ζυμώσεις που προέκριναν και ανέδειξαν την έννοια της συνεταιριστικής πίστης αλλά και την μετουσίωση των ιδεών του συνεταιρισμού στην ελληνική περίπτωση, με την εμφάνιση του πιστωτικού συνεταιρισμού στην Ελλάδα και τη μετεξέλιξή του σε συνεταιριστική τράπεζα. Ύστερα από μια σύντομη παράθεση των όρων της οικονομικής και περιφερειακής ανάπτυξης που πραγματοποιείται στο κεφάλαιο 2, το τρίτο κεφάλαιο της εργασίας έχει ως στόχο την παρουσίαση και ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών των Συνεταιριστικών Τραπεζών. Έτσι, γίνεται αναφορά στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ρόλου των Συνεταιριστικών Τραπεζών, αλλά και στη συμβολή τους για την ανάπτυξη και εξέλιξη των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών στις οποίες δραστηριοποιούνται. Επίσης, γίνεται εκτενής αναφορά στη σημερινή διάρθρωση και λειτουργία της συνεταιριστικής πίστης στην Ελλάδα, παραθέτοντας τα βασικά χαρακτηριστικά, το προφίλ και τα οικονομικά στοιχεία των Συνεταιριστικών Τραπεζών που λειτουργούν σήμερα στην Ελληνική επικράτεια. Στο κεφάλαιο 2, επίσης, γίνεται ανάλυση των θεσμικών κανόνων που διέπουν τη λειτουργία των Συνεταιριστικών Τραπεζών, με αναφορά στους κυριότερους νόμους βάσει των οποίων δραστηριοποιούνται οι Συνεταιριστικές Τράπεζες στην Ελλάδα. Τέλος, παρουσιάζονται πληροφορίες αναφορικά με τα συνεταιριστικά μερίδια και τα διοικητικά όργανα των Συνεταιριστικών Τραπεζών. Το τέταρτο κεφάλαιο αποτελεί το εμπειρικό κομμάτι της μελέτης, καθώς προσπαθεί να εξετάσει το ρόλο, τη λειτουργία και την εξέλιξη του συνεταιριστικού κινήματος μέσα από την εξέταση της περίπτωσης της Παγκρήτιας Τράπεζας, της μεγαλύτερης αμιγώς Συνεταιριστικής Τράπεζας της χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, παρατίθενται πληροφορίες για το ιστορικό της Τράπεζας, το αντικείμενο εργασιών της, το δίκτυο καταστημάτων, καθώς και παραπομπές στο στους όρους συμμετοχής των μελών στη συνεταιριστική μερίδα της Τράπεζας και στα δικαιώματα και υποχρεώσεις που αυτή επιφέρει. Πέραν τούτων, γίνεται προσπάθεια να αποτυπωθεί η οργανωτική και χρηματοοικονομική εικόνα της Τράπεζας, αφενός με την παράθεση της σύνθεσης και των αρμοδιοτήτων του Διοικητικού Συμβουλίου και αφετέρου με την ανάλυση σε εύρος εξαετίας των Αποτελεσμάτων Χρήσης, του Ισολογισμού και των βασικών χρηματοοικονομικών αριθμοδεικτών που παράγονται. Τέλος, το κεφάλαιο 5 αποτελεί τα συμπεράσματα της εργασίας.