Η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης: η εφαρμογή της στο ευρωπαϊκό και εθνικό δημοσιονομικό σύστημα

Στο πλαίσιο της εργασίας αυτής, το ενδιαφέρον περιστρέφεται γύρω από την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, μίας αρχής με ιδιαίτερη εννοιολογική βαρύτητα, καθοριστική θέση στο δημοσιονομικό περιβάλλον και αυξημένη σημασία στη σύγχρονη κρατική-διοικητική λειτουργία. Η αρχή, σε πρώτο στάδιο, μελετάται ως προς το θεωρητικό υπόβαθρο, τις σημασιολογικές διαστάσεις και την καταγωγική ρίζα της. Στη συνέχεια επιχειρείται η ανάλυσή της στις τρεις επιμέρους αρχές που την συγκροτούν, εκείνες της οικονομικότητας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Έπειτα επιδιώκεται η τοποθέτησή της στη συγκυρία και η ανίχνευση των στοιχείων της στη δημοσιονομική πραγματικότητα των καιρών μας. Η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης εξετάζεται σε δύο επίπεδα, αφενός στο ευρωπαϊκό, στο έδαφος του οποίου και αναδείχθηκε, αναπτύχθηκε και ωρίμασε, αφετέρου στο ελληνικό, τις χρόνιες παθογένειες του οποίου κλήθηκε να θεραπεύσει μέσα σε ένα εξαιρετικά επιβαρυμένο πλαίσιο αναφοράς. Και στα δύο επίπεδα, όπως αυτά αναγιγνώσκονται στην εργασία αυτή, προτεραιότητα αποτελεί η αποτύπωση των κύριων αξόνων της λογικής, της νομοθετικής-θεσμικής υιοθέτησης, της εφαρμογής, αλλά και του ελέγχου τήρησης της αρχής. Στενά συνδεδεμένη με τους δημόσιους πόρους και τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης «καθοδηγεί» όλα τα στάδια του προϋπολογισμού, γύρω από τον οποίο συγκροτείται το δημοσιονομικό σύστημα τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στην Ελλάδα. Ελέγχοντας την αρχή, την τήρηση και τον έλεγχο αυτής -καθώς και τις διαδικασίες υλοποίησης αυτών όπως και τους φορείς-όργανα διάπραξης των σχετικών ενεργειών- στις φάσεις της κατάρτισης, της εκτέλεσης και του ελέγχου του προϋπολογισμού, διαπιστώνουμε δυνατότητες, αδυναμίες, προοπτικές αλλά και προκλήσεις, τις οποίες και στο καταληκτικό μέρος της εργασίας αντανακλάται η απόπειρα να προβάλλουμε.