Οι ευρωπαϊκές πολιτικές κατά του ρατσισμού και των διακρίσεων και η ελληνική περίπτωση: αναζητώντας την ουτοπία (;) της ανοχής της ετερότητας

Ο ρατσισμός και οι (φυλετικές) διακρίσεις, αποτελούν φαινόμενα που αν και έχουν τις ρίζες τους στο παρελθόν, έχουν αποκτήσει νέες διαστάσεις. Ο «νεορατσισμός», ήρθε να αντικαταστήσει την έννοια του «κλασικού ρατσισμού» και η έννοια της «θετικής διάκρισης» ήρθε να συμπληρώσει την «άμεση / έμμεση διάκριση». Παράλληλα, ο ρατσισμός αγκάλιασε και άλλες πληθυσμιακές ομάδες (Ρομά, μετανάστες/πρόσφυγες, Μουσουλμάνους κ.ο.κ.). Ενώ, το διαρκώς μεταβαλλόμενο επί το χείρον διεθνές πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, αύξησε τις μεταναστευτικές/ προσφυγικές ροές και προσέφερε γόνιμο έδαφος για την αναβίωση των ακροδεξιών κομμάτων, των ρατσιστικών κρουσμάτων βίας αλλά των ρατσιστικών συμπεριφορών σε όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Από την άλλη πλευρά, οι πολιτικές αντιμετώπισής των εν λόγω φαινομένων μετρούν μόνο μερικά χρόνια. Πρόκειται κυρίως, για τις συστηματικές προσπάθειες των δύο περιφερειακών ευρωπαϊκών οργανισμών, της Ε.Ε. και του Συμβουλίου της Ευρώπης, τα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια. Εν όψει των παραπάνω, ερώτημα προς διερεύνηση αποτελεί η ερμηνεία των πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών και ιδεολογικών συνθηκών που διαμόρφωσαν τις δυνατές επιλογές, παράλληλα με την ανάλυση των πολιτικών και των αποτελεσμάτων τους. Ειδικότερα, στόχο της διατριβής αποτελεί ακριβώς η επισκόπηση και κριτική ανάλυση των πολιτικών αντιμετώπισης του ρατσισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς και η ειδικότερη επίδραση των εν λόγω πολιτικών στην Ελλάδα. Σκοπός είναι να αποδειχτεί ότι παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί μέσω των περιφερειακών ευρωπαϊκών οργανισμών, το πρόβλημα παραμένει άλυτο. Πράγματι, σήμερα, περισσότερο από ποτέ, σε μια εποχή που σημαδεύεται από τις καταστροφικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης (από το 2009), τις συνέπειες της μεταναστευτικής/προσφυγικής κρίσης (από το 2015-…), τις τζιχαντιστικές επιθέσεις στην ευρωπαϊκή επικράτεια (όπως στις περιπτώσεις του Charlie Hebdo (2015), καθώς και των επιθέσεων της 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι (2015)] το πρόβλημα του ρατσισμού έχει ξεφύγει από τον έλεγχο. Υπό το φως των παραπάνω, είναι γεγονός ότι οι όποιες αντιρατσιστικές πολιτικές/πρωτοβουλίες σε περιφερειακό ή και σε εθνικό επίπεδο φαίνεται να ωχριούν μπροστά στις διαστάσεις που έχει λάβει το φαινόμενο, ενώ η ανοχή της ετερότητας παραμένει ένας ανολοκλήρωτος στόχος. Η ιδέα, της μελέτης, είναι μέσα από την ανάλυση των ευρωπαϊκών πολιτικών και του πλαισίου στο οποίο αναπτύσσονται, να αναδείξει τα κενά της πολιτικής και τη σημασία της προστασίας της ετερότητας στη σύγχρονη Ευρώπη.