Η ανάκτηση των παράνομων κρατικών ενισχύσεων

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση και η ανάλυση των βασικών θεμάτων που συνδέονται με το θεσμό της ανάκτησης των παράνομων κρατικών ενισχύσεων. Στο πρώτο κεφάλαιο εξετάζονται ζητήματα όπως η έννοια της κρατικής ενίσχυσης καθώς και τα στοιχεία εκείνα που τη συγκροτούν και την καθιστούν απαγορευμένη με βάση το ενωσιακό δίκαιο. Παράλληλα γίνεται αναφορά στη γενική αρχή της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων αλλά και στις εξαιρέσεις που προβλέπουν οι διατάξεις της ΣΛΕΕ από την γενική αυτή αρχή. Στο δεύτερο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται μια ιστορική αναδρομή στο δίκαιο της ανάκτησης των κρατικών ενισχύσεων. Ειδικότερα, περιγράφεται πως έγινε σταδιακά σε ενωσιακό επίπεδο η μετάβαση από το soft law στους αυστηρούς κανόνες δικαίου που διέπουν πλέον το θεσμό της ανάκτησης των κρατικών ενισχύσεων. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύεται εκτενώς η διοικητική καθώς και η δικαστική διαδικασία της ανάκτησης των παράνομων κρατικών ενισχύσεων. Η ανάλυση καλύπτει τόσο το ενωσιακό επίπεδο με αναφορά στον προεξέχοντα ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΔΕΕ αντίστοιχα όσο και το εθνικό επίπεδο στο οποίο τον κύριο ρόλο διαδραματίζουν οι επιφορτισμένες με την ανάκτηση αρμόδιες διοικητικές αρχές και ο εθνικός δικαστής. Επιπρόσθετα στο εν λόγω κεφάλαιο περιγράφεται η ελληνική διαδικασία ανάκτησης των παράνομων κρατικών ενισχύσεων με ανάλυση των δύο κύριων νομοθετημάτων που αφορούν την συγκεκριμένη διαδικασία. Στο τέταρτο κεφάλαιο επιχειρείται η περιγραφή και εξέταση των βασικών εμποδίων που εντοπίζονται αναφορικά με την ανάκτηση παράνομων κρατικών ενισχύσεων. Η ανάλυση καλύπτει δύο κατηγορίες εμποδίων, αφενός την απόλυτη αδυναμία εκτέλεσης της απόφασης ανάκτησης της Επιτροπής και αφετέρου την επίκληση από τις εθνικές αρχές της παραβίασης γενικών αρχών ευρωπαϊκού δικαίου που καθιστούν επιτρεπτή την μη πραγματοποίηση της ανάκτησης. Στο πέμπτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας πραγματοποιείται μια αναφορά σε δύο αποφάσεις ανάκτησης της Επιτροπής με αποδέκτη το ελληνικό κράτος. Η εργασία ολοκληρώνεται με τον επίλογο όπου αναφέρονται και στατιστικά στοιχεία που περιέχονται σε εκθέσεις της Επιτροπής αναφορικά με την εκτέλεση των αποφάσεων ανάκτησης από τα κράτη μέλη. Αναφορικά με τα μεθοδολογικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα εργασία επισημαίνονται η ιστορική μέθοδος ώστε να διερευνηθεί σε βάθος χρόνου η διαδικασία και το σύστημα ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων και η θεσμική μελέτη μέσω της οποίας εξετάζονται οι ισχύοντες κανόνες δικαίου που διαμορφώνουν το θεσμικό πλαίσιο στο πεδίο της ανάκτησης των κρατικών ενισχύσεων. Τέλος, για την τεκμηρίωση της εργασίας χρησιμοποιήθηκε η τεχνική της εξέτασης τόσο πρωτογενών (νόμοι, ΣΛΕΕ) όσο και δευτερογενών (ανακοινώσεις αρμόδιων φορέων, μελέτες κ.λπ.) στοιχείων και πηγών καθώς και ελληνική βιβλιογραφία.