Υπερεθνικές μορφές εταιρειών σε ευρωπαϊκό επίπεδο: πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα

Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια σύντομη περιγραφή των εταιρικών μορφών που μέχρι σήμερα έχουν θεσπισθεί από τα ενωσιακά όργανα, συμβάλλοντας στην προσπάθεια ενοποίησης του εταιρικού δικαίου μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζονται συνοπτικά τα τέσσερα ευρωπαϊκώς θεσμοθετημένα είδη εταιρειών: η Ευρωπαϊκή Εταιρεία, ο Ευρωπαϊκός Όμιλος Οικονομικού Σκοπού, η Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία και η Ευρωπαϊκή Ιδιωτική Εταιρεία. Η διάρθρωση της εργασίας ακολουθεί σαφή τρόπο διαχωρισμού κάθε εταιρικής μορφής, αφού κάθε κεφάλαιο εξετάζει από μία εταιρική μορφή. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψιν ότι το θέμα της εργασίας περιλαμβάνει και παρουσίαση των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων κάθε τύπου εταιρείας, εκτός της ρητής αναφοράς σε αυτά (πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα) στο τέλος κάθε κεφαλαίου, ο αναγνώστης μπορεί να εντοπίσει σε διάσπαρτα σημεία της παρούσης εργασίας μια προσπάθεια από την γράφουσα για την σύγκριση μεταξύ των εξεταζόμενων εταιρικών μορφών, ώστε να καταστούν πιο ξεκάθαρες οι διαφορές μεταξύ των εταιρικών τύπων καθώς και η δικαιολογητική βάση/ανάγκη θέσπισής τους. Την βασικότερη πηγή για την συγγραφή της εργασίας απετέλεσαν τα ευρωπαϊκά νομοθετικά κείμενα. Καθόλου τυχαία ο ευρωπαίος νομοθέτης επέλεξε την μορφή του κανονισμού και της οδηγίας για να θεσπίσει τις προαναφερόμενες υπερεθνικές μορφές εταιρειών, επιθυμώντας όπως είναι πασιφανές τον ανώτατο βαθμό ομοιόμορφης εφαρμογής των κανόνων αυτών στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών. Μέσα από την ανάλυση των εταιρικών μορφών και όπου αυτό κρίθηκε ενδιαφέρον, παρουσιάζονται ταυτόχρονα και οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που επικρατούσαν στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεδομένου ότι αυτές επηρέασαν την επίτευξη ομοφωνίας για την ψήφιση των ευρωπαϊκών νομοθετημάτων καθώς και τον χρόνο υιοθέτησης αυτών (υπενθυμίζεται ότι ακόμα και μετά την ψήφιση των ενωσιακών κανόνων, τα κράτη μέλη καθυστερούσαν σημαντικά την ενσωμάτωση αυτών στο εθνικό τους δίκαιο). Κύριο σημείο τριβής κατά τις διαπραγματεύσεις των νομοθετημάτων αυτών υπήρξε ο ενισχυμένος ρόλος των εργαζομένων σε δύο από τις εταιρικές μορφές (ευρωπαϊκή εταιρεία, ευρωπαϊκή συνεταιριστική εταιρεία), γι’ αυτό άλλωστε και οι σχετικές ρυθμίσεις εντάχθηκαν εν τέλει σε οδηγίες και όχι σε κανονισμούς. Τέλος, για την διαμόρφωση μιας πληρέστερης εικόνας ως προς την απήχηση που μέχρι σήμερα έχουν τα συγκεκριμένα είδη εταιρικών μορφών στον ευρωπαϊκό χώρο, σημαντικά υπήρξαν τα στοιχεία που αντλήθηκαν από δημοσιεύματα του ευρωπαϊκού τύπου και κυρίως από τα στατιστικά στοιχεία που δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι εθνικοί αρμόδιοι φορείς. Για τον λόγο αυτό έχουν τεθεί στο Παράρτημα της εργασίας σχετικοί Πίνακες παρουσίασης επισήμων στοιχείων, μορφοποιώντας ουσιαστικά όσα παρουσιάζονται συμπερασματικά στον Επίλογο της παρούσης εργασίας.