Μετρώντας βήματα και καρδιακούς παλμούς...Ο ποσοτικοποιημένος εαυτός (quantified self) στον σύγχρονο κόσμο

Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο αυτό που ονομάζουμε «ποσοτικοποιημένο εαυτό» (quantified self), δηλαδή την αντίληψη του εαυτού που προκύπτει μέσα από τη χρήση και την ερμηνεία αριθμητικών δεδομένων, στα πλαίσια μιας διαδικασίας αναστοχασμού και ενδοσκόπησης. Η ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών και ιδιαιτέρως των τεχνολογιών ψηφιακής αυτοκαταγραφής (self-tracking technologies), ευνοεί την πρακτική του αναστοχασμού και προσφέρει νέα μέσα, τα οποία διευκολύνουν τις διαδικασίες δεδομενοποίησης και ψηφιοποίησης του εαυτού (π.χ. έξυπνα ρολόγια, ηλεκτρονικές ζυγαριές κ.α.). Μέσα σε αυτές τις νέες συνθήκες, ο σύγχρονος άνθρωπος φαίνεται να μεταβάλλει τις διαδικασίες με τις οποίες οικοδομεί τον εαυτό του. Ποια είναι λοιπόν τα καινοφανή χαρακτηριστικά του ψηφιακού ποσοτικοποιημένου εαυτού και ποιες οι αλλαγές που επιφέρει στον σύγχρονο τρόπο ζωής και δράσης; Αυτός ο ψηφιακός ποσοτικοποιημένος εαυτός αποτελεί ένα μέσο διαφώτισης ή ελέγχου και χειραγώγησης του σύγχρονου υποκειμένου; Στην προοπτική αυτή, αρχικά διερευνάται η μορφή του «εξωστρεφή», του «διευρυμένου», αλλά και του «επιχειρησιακού» εαυτού. Εν συνεχεία, χαρτογραφείται η θεωρητική συζήτηση ανάμεσα σε δυο αντιθετικές οπτικές· εκείνη που διαμορφώνεται μέσα από την κουλτούρα της αυτοκαταγραφής (self-tracking culture), κυρίως μέσα από την τοποθέτηση των Kelly και Wolf και εκείνη που αποτυπώνουν οι κριτικές προσεγγίσεις των Lupton και Han. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, από τη μία πλευρά διερευνώνται επιχειρήματα που υποστηρίζουν τη διαφωτιστική και χειραφετική ιδιότητα των ψηφιακών τεχνολογιών αυτοκαταγραφής απέναντι στον εαυτό, ενώ από την άλλη, επισημαίνονται οι επικίνδυνες διαστάσεις αυτής της στενής σχέσης τεχνολογίας- ανθρώπου, αποτυπώνοντας ανησυχίες επιτήρησης, ελέγχου και χειραγώγησης. Τελικά, με ποιους τρόπους μπορεί ο χρήστης να ωφελείται από τα ψηφιακά τεχνολογικά μέσα αυτοκαταγραφής και με ποιους τρόπους ταυτόχρονα υποδουλώνεται; Η προσέγγιση των παραπάνω στόχων επιχειρείται μέσω διενέργειας βιβλιογραφικής και αρθρογραφικής έρευνας σε διεθνές επίπεδο.