Μια μετα-αξιολόγηση της ΚΑΠ 2014-2020 στον αγροτικό τομέα

Η παρούσα διατριβή επιδιώκει μια μετα-αξιολόγηση της ΚΑΠ 2014-2020 και τον αντίκτυπό της στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τις όποιες διαφοροποιήσεις και ανισότητες υπάρχουν. Με τις αγροτικές περιοχές να αντιπροσωπεύουν το 90% του εδάφους των 27 Κρατών Μελών, η αγροτική ανάπτυξη είναι ένας σημαντικός τομέας πολιτικής. Οι κύριοι στόχοι της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) έχουν παραμείνει σταθεροί, αλλά οι διαδοχικές μεταρρυθμίσεις(ιστορική αναδρομή) έχουν οδηγήσει σε αλλαγές στα εργαλεία που χρησιμοποιούνται ώστε να μειωθούν οι ανισότητες. Στόχος της ΚΑΠ 2014-2020 μέσω των δύο Πυλώνων αποτελεί η βελτιστοποίηση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενή τομέα και της μεταποίησης, παρέχοντας εισοδηματική στήριξη στους αγρότες, δυνατότητες στο να εντρυφήσουν σε νέες καλλιεργητικές τεχνικές, να εξυγιάνουν τις εγκαταστάσεις τους και να αναδιαρθρώσουν τις καλλιέργειες τους. Περιγράφεται η αρχιτεκτονική της εφαρμογής των άμεσων ενισχύσεων, τα όρια, η κατανομή ανά κατηγορία μεγέθους εκμετάλλευσης, o τεχνοοικονομικός προσανατολισμός, καθώς και τα κριτήρια επιλεξιμότητας των συνδεδεμένων επιδοτήσεων ανά έτος. Εξετάζεται η συνάφεια μεταξύ της Περιφερειακής Πολιτικής και της Πολιτικής Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020 καθώς και η σημασία του ΠΑΑ για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και την εδαφική συνοχή, αξιολογώντας παράλληλα τις Κοινωνικές Ανισότητες και τις Κοινωνικές Επιπτώσεις της ΚΑΠ στην ελληνική ύπαιθρο. Σχολιάζεται η Εισοδηματική ανισότητα και η φτώχεια στα ελληνικά αγροτικά νοικοκυριά και η συμβολή της ΚΑΠ στην Ανάπτυξη και στην αύξηση των θέσεων απασχόλησης στις αγροτικές περιοχές. Η διατριβή μέσω ποσοτικών αναλύσεων προσπάθησε να αναδείξει τις περιφερειακές ανισότητες και την αναπτυξιακή φυσιογνωμία της χώρας για τα έτη 2015 και 2019. Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι υπάρχει ανισοκατανομή της απασχόλησης τόσο μεταξύ των 13 Περιφερειών της χώρας όσο και μεταξύ των 10 κλάδων παραγωγής. Όσον αφορά στην κλαδική ειδίκευση των Περιφερειών, 11 Περιφέρειες είχαν ειδίκευση στον αγροτικό κλάδο. Ο κλάδος «γεωργία δασοκομία αλιεία» παρουσιάζει τον υψηλότερο συντελεστή εγκατάστασης, που σημαίνει ότι είναι εγκατεστημένος στις περιφέρειες κατά τρόπο που διαφοροποιείται περισσότερο από την εγκατάσταση της συνολικής απασχόλησης και εμφανίζεται ως εξαγωγική δραστηριότητα στις περισσότερες περιφέρειες. Ό ρυθμός μεταβολής της απασχόλησης μεταξύ των 2015 και 2019 τόσο σε κάθε κλάδο ξεχωριστά όσο και στη συνολική περιφερειακή απασχόληση, επηρεάζετε από το θετικό ρυθμό μεταβολής της απασχόλησης στο σύνολο της χώρας (αύξηση της συνολικής απασχόλησης) μεταξύ των ετών αυτών. Παρουσιάζεται η συμβολή του αγροτοδιατροφικού τομέα στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν στην Ελλάδα καθώς και η αποτίμηση του στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη αξία(ΑΠΑ). Μετρήθηκε με το στατιστικό πρόγραμμα SPSS, η συμβολή των επιδοτήσεων, της Αγροτικής παραγωγής, της κτηνοτροφικής παραγωγής και της απόδοσης ανά στρέμμα στο σχηματισμό του αγροτικού επιχειρηματικού εισοδήματος. Διαπιστώθηκε ότι οι Επιδοτήσεις, η αγροτική παραγωγή, και η γεωργική απόδοση ανά στρέμμα σχετίζονται θετικά με την αύξηση του Αγροτικού Επιχειρηματικού Εισοδήματος, αντιθέτως, το κτηνοτροφικό εισόδημα είναι παθητικό ή στην καλύτερη περίπτωση εισφέρει μηδενικά στο σχηματισμό του Αγροτικού Επιχειρηματικού Εισοδήματος. Ο αγροτικός τομέας εξακολουθεί να κατέχει σημαντική θέση στη διαμόρφωση του εθνικού προϊόντος. Παραμένει περισσότερο από προφανές ότι η ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας σε έναν τομέα όπως η γεωργία στη χώρα μας, μόνο οφέλη μπορεί να έχει για την ελληνική οικονομία, ειδικά όταν αυτός ο κλάδος αποδεικνύεται ότι είναι ο μόνος που αντιστέκεται σε περιόδους κρίσης.