Η ελληνική υψηλή στρατηγική της περιόδου 1910-1932

Κούρνης, Ιωάννης Β.

2017

Τα τελευταία χρόνια ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κυρίως μετά το πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016 ακολουθεί μια αναθεωρητική πολιτική, ενώ έχει κλιμακώσει τη τουρκική προκλητικότητα τόσο στο Αιγαίο όσο και στη κυπριακή ΑΟΖ. Η υψηλή στρατηγική που ακολούθησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος τη περίοδο 1910-1932 μπορεί να μας δώσει χρήσιμα διδάγματα για την υψηλή στρατηγική που καλείται να ακολουθήσει η Ελλάδα σήμερα απέναντι στη Τουρκία. Η παραπάνω περίοδος χωρίζεται σε δύο υποπεριόδους: Την υποπερίοδο 1910-1923 όπου η Ελλάδα είναι μια αναθεωρητική δύναμη στα Βαλκάνια και επιθυμεί την εδαφική επέκταση και ενσωμάτωση των αλύτρωτων Ελλήνων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Βενιζέλος γίνεται πρωθυπουργός το 1910 και πέτυχε μέσω των μεταρρυθμίσεων και της ρεαλιστικής υψηλής στρατηγικής που ακολούθησε να κάνει την Ελλάδα μια σημαντική δύναμη στα Βαλκάνια. Αποτέλεσμα ήταν ο εδαφικός διπλασιασμός της χώρας το 1912-1913 (Βαλκανικοί Πόλεμοι). Ωστόσο το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου τον επόμενο χρόνο θα φέρει τον Βενιζέλο σε σύγκρουση με τον Βασιλιά Κωνσταντίνο σχετικά με τη συμμετοχή ή μη της Ελλάδας στο πόλεμο υπέρ των Συμμάχων. Αυτή η διαφωνία οδήγησε στον «Εθνικό Διχασμό» και στη διάσπαση της χώρας σε δύο κράτη. Η Ελλάδα αν και καθυστερημένα συμμετείχε στο πόλεμο το 1917 και βρέθηκε με τη πλευρά των νικητών. Ο Βενιζέλος κατάφερε να δημιουργήσει την «Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών» με τη Συνθήκη των Σεβρών το 1920. Ωστόσο λάθη και αλαζονεία οδήγησαν στη μικρασιατική καταστροφή το 1922 και στην υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης το 1923 η οποία σήμανε το τέλος της «Μεγάλης Ιδέας». Αντίθετα την υποπερίοδο 1923-1932 η υψηλή στρατηγική της Ελλάδας μεταβάλλεται ριζικά καθώς βγαίνοντας μετά από δέκα χρόνια συνεχών πολέμων, προσπαθεί να διασφαλίσει τα κεκτημένα. Συνεπώς επιδίωξή της είναι η ασφάλειά της και η μη αλλαγή των συνόρων. Την περίοδο του Μεσοπολέμου αναθεωρητική δύναμη στη περιοχή ήταν η Βουλγαρία. Συνεπώς η Ελλάδα για να αντιπαλέψει τον βουλγαρικό αναθεωρητισμό, σύναψε συμμαχίες με τα γειτονικά κράτη (Ιταλία, Τουρκία, Γιουγκοσλαβία). Σήμερα αναθεωρητική δύναμη στη περιοχή είναι η Τουρκία. Συνεπώς η Ελλάδα καλείται να εμβαθύνει τις συμμαχίες της με Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο, ακόμα και να εντάξει και άλλα κράτη σε αυτές τις συμμαχίες για την εξισορρόπηση της τουρκικής ισχύς.

Download PDF

View in repository

Browse all collections