Εθελοντισμός και μεταναστευτικό/προσφυγικό ζήτημα: επιτόπια έρευνα στα Κέντρα Προσωρινής Φιλοξενίας στον Ελαιώνα και στο Ελληνικό

Στην παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζεται ο θεσμός του εθελοντισμού, όπως αυτός έχει αναπτυχθεί τον τελευταίο περίπου χρόνο στην Ελλάδα, η οποία έχει έρθει αντιμέτωπη με μία πραγματική ανθρωπιστική κρίση. Συγκεκριμένα σκοπός μας είναι η μελέτη της συνεισφοράς του εθελοντισμού στο μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα τον τελευταίο περίπου ένα χρόνο. Στο θεωρητικό κομμάτι, θεωρούμε σκόπιμο, να ξεκινήσουμε την έρευνα κάνοντας μία ιστορική αναδρομή στην εξέλιξη του θεσμού του εθελοντισμού τόσο στην Ελλάδα αλλά και ευρωπαϊκά και συνεχίζουμε αναλύοντας τις έννοιες του εθελοντισμού και του εθελοντή καθώς και τα πλαίσια μέσα στα οποία αυτές ορίζονται και δρουν. Έπειτα, αναλύουμε το φαινόμενο του μεταναστευτικού και προσφυγικού ζητήματος, με παρουσίαση των ορισμών των εννοιών μετανάστη και πρόσφυγα, καθώς και των ευρωπαϊκών Συνθηκών/Συμβάσεων/Νόμων/εργαλείων/οδηγιών πού έχουν θεσπιστεί μέσα στα προηγούμενα χρόνια για το μεταναστευτικό/προσφυγικό ζήτημα, με στόχο τη δημιουργία μιας πλήρους εικόνας πάνω στο τι ακριβώς συμβαίνει και απώτερο σκοπό την πλήρη κατανόηση και διάκριση της έννοιας του “μετανάστη” από αυτήν του “πρόσφυγα” καθώς και της υφιστάμενης κατάστασης. Η διάκριση της έννοιας του πρόσφυγα, που κινδυνεύει η ζωή του από την έννοια του μετανάστη, που επιδιώκει την καλυτέρευση της οικονομικής του κατάστασης, μετοικώντας σε άλλη χώρα με προοπτικές, έχει ιδιαίτερη σημασία για την αντικειμενική μελέτη των λόγων και διαστάσεων του προσφυγικού ζητήματος. Επίσης, στο κομμάτι αυτό παρουσιάζουμε μία έρευνα που έγινε σχετικά με την άποψη των Ελλήνων πολιτών απέναντι στο μεταναστευτικό/προσφυγικό ζήτημα, καθώς και τη συμφωνία της Τουρκίας με την Ε.Ε. Στη συνέχεια, το έκτο και έβδομο μέρος, αναφέρεται στη μέθοδο που χρησιμοποιήσαμε στην έρευνα, η οποία είναι η συμμετοχική παρατήρηση με συνεντεύξεις ανοιχτού τύπου σε εθελοντές των Κέντρων Φιλοξενίας Ελαιώνα και Ελληνικού, καθώς και την παρουσίαση των σημαντικότερων σημείων των συνεντεύξεων αυτών. Στο σημείο αυτό, είναι σκόπιμο να αναφέρουμε πως για την είσοδό στα ανωτέρω Κέντρα Φιλοξενίας, χρειαστήκαμε ειδική άδεια εισόδου που μας χορηγήθηκε από το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής. Κύριος στόχος της εργασίας, είναι η μελέτη του θεσμού του εθελοντισμού στη σύγχρονη Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα ο ρόλος του εθελοντισμού σε σχέση με το μεταναστευτικό/ προσφυγικό ζήτημα. Έγινε προσπάθεια να προσεγγισθεί ο ρόλος του εθελοντή και να μελετηθούν τα οφέλη καθώς και τα αποτελέσματα του θεσμού στο συγκεκριμένο τομέα και στη κοινωνία γενικότερα. Αλλά και μέσω της επικοινωνίας με τους εθελοντές των Κέντρων Φιλοξενίας, να ακουστούν οι ανησυχίες τους και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά εκτελώντας το έργο τους. Σκοπός μας είναι να γίνει μία μελέτη που να παρουσιάζει τα θετικά αποτελέσματα του εθελοντισμού στην ίδια την κοινωνία και τους πολίτες της, καθώς και να καταγραφούν οι τυχόν ελλείψεις κρατικές ή όχι που υπάρχουν και οδηγούν στην έλλειψη οργάνωσης και στο φαινόμενο των διαρροών σε σχέση με τον εθελοντισμό στην Ελλάδα.