Η συμβολή της σύγχρονης πολιτικής ψυχολογίας και της γνωσιακής επιστήμης στη μελέτη της συμπεριφοράς του ηγέτη, κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην εξωτερική πολιτική

Η επίδραση των ηγετικών φυσιογνωμιών στη διαμόρφωση του διεθνούς γίγνεσθαι, μέσω της διαδικασίας λήψης αποφάσεων εξωτερικής πολιτικής, έχει αποτελέσει αντικείμενο σφοδρών επιστημονικών αντιπαραθέσεων. Οι δομικές θεωρίες των διεθνών σχέσεων αποκλείουν τα ατομικά χαρακτηριστικά των ηγετών από τις μεταβλητές, που μπορούν να εξηγήσουν την κρατική συμπεριφορά εντός του διεθνούς συστήματος. Εντούτοις, η ανάλυση εξωτερικής πολιτικής, εστιάζοντας στους ηγέτες και τις αποφάσεις τους, αναδεικνύει την απόκλιση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων από τον ορθολογισμό - τον οποίο διεθνολογικές θεωρίες όπως ο νεορεαλισμός υποθέτουν και λαμβάνουν ως δεδομένο - και δύναται να εντοπίσει και να ερμηνεύσει στο επίπεδο της ανθρώπινης φύσης τις άμεσες αιτίες του φαινομένου της διακρατικής σύγκρουσης, συμβάλλοντας έτσι στην πιθανότητα αποτροπής έστω μεμονωμένων συρράξεων. Η σύζευξη της ανάλυσης εξωτερικής πολιτικής με την πολιτική ψυχολογία και τη γνωσιακή επιστήμη φέρνει στο προσκήνιο εκείνους τους παράγοντες, οι οποίοι δρουν καταλυτικά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων των ηγετών επί εξωτερικών ζητημάτων. Υπό τις κατάλληλες εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές συνθήκες, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ηγετών, όπως η προσωπικότητα (συμπεριλαμβανομένων των διαταραχών της), το προσωπικό ύφος, η νόηση, τα συναισθήματα και οι ασθένειες από τις οποίες πάσχουν, έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν την ασκούμενη εξωτερική πολιτική και κατ’ επέκταση, τις διεθνείς εξελίξεις. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι ανά τον κόσμο κρατικοί ηγέτες έχουν τη σημασία τους εγκυμονεί τον κίνδυνο αναγωγής του διεθνούς γίγνεσθαι αποκλειστικά στην ψυχολογική διάσταση, παραβλέποντας τις δομικές διαστάσεις του (ενδοκρατική και διεθνή), οπότε σημαντική πρόκληση αποτελεί η μεθοδολογικά ορθή ενσωμάτωση των πορισμάτων των προαναφερθέντων επιστημονικών κλάδων στη μελέτη των διεθνών σχέσεων.