Επιχειρηματικότητα, καινοτομία και άτυπη χρηματοδότηση επενδύσεων: συγκριτική έρευνα μεταξύ των χωρών της Βόρειας και της Νότιας Ευρώπης

Επιχειρηματικότητα και καινοτομία αποτελούν κεφαλαιώδη ζητήματα στη σύγχρονη οικονομική συγκυρία. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς το ενδιαφέρον για τη σημασία της επιχειρηματικότητας στην οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει το θέμα της χρηματοδότησης, όχι μόνο ως απαραίτητο θεμέλιο για την εκδήλωση της επιχειρηματικότητας, αλλά και ως κατεξοχήν επιχειρηματική δραστηριότητα. Η παρούσα διατριβή εστιάζει στο ρόλο των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων στην επιχειρηματικότητα και γενικά στο ρόλο της χρηματοδότησης νέων εγχειρημάτων καινοτομίας. Στα πλαίσιά της καλύπτονται αρκετές διαστάσεις όπως λόγου χάρη η έννοια της επιχειρηματικότητας, ο ρόλος της καινοτομίας στην επιχειρηματικότητα, η χρηματοδότηση ως επιχειρηματικότητα και ο ρόλος της κουλτούρας των χωρών Βόρειας και της Νότιας Ευρώπης στην επιλογή των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων. Ως «άτυπος επενδυτής» ορίζεται ένα άτομο το οποίο, δήλωσε ότι έχει χρηματοδοτήσει κατά την τελευταία τριετία την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας από κάποιον άλλον, χωρίς ο ίδιος να γίνεται ιδιοκτήτης μεριδίου, ή να ασκεί διευθυντικά καθήκοντα στο νέο εγχείρημα. Συνακολούθως, με την εν λόγω μελέτη ερευνώνται οι προεκτάσεις των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων σε σχέση με τα κοινωνικά δίκτυα, τα οποία αποτελούν ένα παράγοντα που διευκολύνει τους οικονομικώς δρώντες στην αντίληψη ευκαιριών κέρδους, στην ανάπτυξη καινοτομιών μέσω της παροχής ιδεών και τη γενικότερη βελτίωση τόσο των δυνατοτήτων πρόσβασης στη γνώση, όσο και μεταφοράς της αποκτηθείσας γνώσης. Επίσης, μελετάται η επίδραση του πολιτισμού, συμπεριλαμβανομένων των πεποιθήσεων, των κανόνων και του τρόπου ζωής των ατόμων κατά την εκδήλωση της επιχειρηματικότητας. Ενώ συγχρόνως, διερευνάται η σχέση που υπάρχει σε μια χώρα μεταξύ του αριθμού των μεταναστών και της ανάπτυξης επιχειρηματικής συμπεριφοράς. Ο ερευνητικός σκοπός του παρόντος πονήματος μπορεί να αποτυπωθεί ως εξής: «Ο ρόλος των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων στη χρηματοδότηση καινοτομικών επιχειρηματικών εγχειρημάτων: Σύγκριση μεταξύ των χωρών της Βόρειας και της Νότιας Ευρώπης». Στην έρευνα αυτή αναλύθηκαν διάφοροι δείκτες και δεδομένα που συλλέχθηκαν από το Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας (Global Entrepreneurship Monitor- GEM) για τα έτη από το 2005 έως το 2012. Με όλα τα προαναφερθέντα τα στοιχεία, σχηματίστηκαν ορισμένες ερευνητικές υποθέσεις με σκοπό να ελεγχθεί το κατά πόσο αυτές αποτελούν ή όχι προσδιοριστικούς παράγοντες των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων. Ο έλεγχος των εν λόγω υποθέσεων μέσω των ως άνω δεδομένων μας προσφέρει ένα σύνολο συμπερασμάτων για τη φυσιογνωμία του επενδυτή σε Βόρεια και Νότια Ευρώπη: αφενός τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι στην πλειοψηφία τους οι παράγοντες που ασκούν επιρροή στην εκδήλωση της επιχειρηματικότητας είναι κοινοί και στις δύο υπό εξέταση περιοχές, αφετέρου, όμως, βλέπουμε ότι μία χαρακτηριστική διαφορά κουλτούρας – η ανάγκη των Βορειοευρωπαίων να πιστέψουν στην ατομική ικανότητα απέναντι στην τάση των Νοτιοευρωπαίων να ακολουθήσουν την ευκαιρία κέρδους – μπορεί, μεταξύ άλλων, ενδεχομένως να ερμηνεύσει τη διαφορετική πορεία που ακολούθησε ο όγκος των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων σε Βορρά και Νότο κατά τα έτη γύρω από την κρίση του 2008.