Δεδομένο και έμμεσα συναγόμενο μειονοτικό καθεστώς της πηγής σε μια διαδικασία κοινωνικής επιρροής: ο ρυθμιστικός και διαμεσολαβητικός ρόλος των άρρητων θεωριών επιρροής

Κατσούγκρη, Παρασκευή Δανάη Ν.

2018

Βασική προβληματική του συγκεκριμένου πειράματος είναι ο ρόλος των άρρητων θεωριών επιρροής (ΑΘΕ) σε μια απόπειρα μειονοτικής επιρροής. Οι μειονοτικές πηγές προκαλούν κυρίως έμμεση επιρροή, ετεροχρονισμένη και παρατηρείται σε ιδιωτικό πλαίσιο. Η συναγωγή κοινωνικής στήριξης έχει φανεί πως είναι ένας παράγοντας που αυξάνει την μειονοτική επιρροή, άμεση και έμμεση. Μέσω αυτής της διαδικασίας μειώνεται η κοινωνική σύγκριση και αυξάνεται η γνωστική επικύρωση, κάτι που οδηγεί σε αυξημένη μειονοτική επιρροή. Οι άρρητες θεωρίες επιρροής αφορούν τον τρόπο με τον οποίο το κοινωνικό υποκείμενο αντιλαμβάνεται τις διαδικασίες και τις στρατηγικές της κοινωνική επιρροής. Ο λόγος που τις επιλέξαμε είναι το γεγονός ότι επιτρέπουν την διασύνδεση της θεωρίας με την πράξη του κοινωνικού υποκειμένου. Και το βασικό ερευνητικό ερώτημα είναι το κατά πόσο και με ποιο τρόπο, οι ΑΘΕ μπορούν να επιδράσουν στην άμεση και την έμμεση επιρροή μιας μειονοτικής πηγής. Οι ΑΘΕ εγχειρηματοποιήθηκαν με τρεις τρόπους˙ ως ανεξάρτητη, ως διαμεσολαβητική και ως εξαρτημένη μεταβλητή. Οι ανεξάρτητες μεταβλητές ήταν δυο, το δεδομένο («μειονότητα 18% συμφωνεί») ή το έμμεσα συναγόμενο («πλειοψηφία 82% διαφωνεί») μειονοτικό καθεστώς της πηγής και ο χαρακτήρας του πειστικού μηνύματος (πλειοψηφικά/μειονοτικά χαρακτηριστικά που πρέπει να διαθέτει προκειμένου να πείσει)˙ οι εξαρτημένες μετρήσεις αφορούσαν την άμεση και έμμεση επιρροή καθώς και μια κλίμακα ΑΘΕ γενικότερων ιδεολογικών πεποιθήσεων, και το μήνυμα επιρροής ήταν ένα αντιτρομοκρατικό κείμενο. Στα αποτελέσματα φάνηκε ότι στη συνθήκη του δεδομένου μειονοτικού καθεστώτος και των πλειοψηφικών χαρακτηριστικών του πειστικού μηνύματος καθώς επίσης και στη συνθήκη του έμμεσα συναγόμενου μειονοτικού καθεστώτος και των μειονοτικών χαρακτηριστικών του πειστικού μηνύματος, η έμμεση επιρροή ήταν αυξημένη και αξιολογούταν το περιεχόμενου του μηνύματος της πηγής με περισσότερο θετικούς όρους. Στην πρώτη περίπτωση υπήρχε αυξημένη κοινωνιογνωστική σύγκρουση λόγω διαφορετικών άρρητων θεωριών που ενεργοποιούνται, και στη δεύτερη αυξημένη επεξεργασία του μηνύματος λόγω έμμεσης συναγωγής και μειονοτικού χαρακτήρα του μηνύματος, έτσι λοιπόν και στις δυο παρατηρήθηκε επικέντρωση στο περιεχόμενο του μηνύματος που αξιολογήθηκε με θετικούς όρους και οδήγησε σε έμμεση επιρροή λόγω μεγαλύτερης επεξεργασίας. Έπειτα, από τις αναλύσεις ρυθμιζόμενης διαμεσολάβησης που πραγματοποιήσαμε φάνηκε ότι, το έμμεσα συναγόμενο μειονοτικό καθεστώς αλληλεπιδρώντας με τα μειονοτικά χαρακτηριστικά του πειστικού μηνύματος και διαμέσου των ΑΘΕ σχετικά με το περιεχόμενο της πηγής, είχαν επίδραση στην άμεση, την έμμεση επιρροή καθώς και τη διάσταση του πλειονοκεντρισμού των ΑΘΕ γενικότερου ιδεολογικού επιπέδου. Για άλλη μια φορά εδώ, η έμμεση συναγωγή και τα μειονοτικά χαρακτηριστικά οδηγούν σε μεγαλύτερη επεξεργασία και αποσύνδεση πηγής-μηνύματος, που έχουν ως συνέπεια την επικέντρωση στο περιεχόμενο και τη θετική αξιολόγηση αυτού, κάτι που οδηγεί σε αυξημένη άμεση και έμμεση επιρροή. Τέλος, η πριμοδότηση του πλειονοκεντρισμού αποτελεί απόδειξη της αποσύνδεσης της πηγής από το μήνυμα καθώς τα άτομα επηρεάστηκαν από μια μειονοτική πηγή και σε άμεσο και σε έμμεσο επίπεδο, αλλά συνεχίζουν να πιστεύουν σε ένα ανώτερο ιδεολογικό επίπεδο ότι το αποδεκτό και επιθυμητό είναι η αποδοχή κι συμφωνία με πλειοψηφικές απόψεις.

Download PDF

View in repository

Browse all collections