Η αύρα της ασφάλειας: συν-αισθηματικές προεκτάσεις της θεσμικής φροντίδας αναφορικά με την έμφυλη βία

Η παρούσα διπλωματική ασχολείται με τις συν-αισθηματικές προεκτάσεις της ασφάλειας στη θεσμική εξυπηρέτηση αναφορικά με την έμφυλη βία. Για το σκοπό της πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με έξι γυναίκες εργαζόμενες σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που εξυπηρετούν προσφύγισσες, αναφορικά με την ασφάλεια στο πλαίσιο της εργασίας τους και τις νοηματοδοτήσεις της. Μέσα απ’ την έρευνά μου, οι τρόποι που η ασφάλεια γίνεται κατανοητή διαχωρίζονται βάσει του μεθοδολογικού σχήματος ητικής και ημικής ανθρωπολογικής γνώσης, ανάλογα με το αν οι ορισμοί προκύπτουν εξωγενώς (ητικά), από τις θεσμικές πολιτικές και αφορούν κυρίαρχες νοηματοδοτήσεις της, ή αν ορίζονται από τις συνομιλήτριές μου (ημικά) και αναφέρονται σε παράγοντες που ενισχύουν ή αναιρούν τη συναισθηματική τους ασφάλεια, καθώς και των γυναικών που εξυπηρετούν. Χρησιμοποιώ ως μεθοδολογικό εργαλείο το συν-αίσθημα [affect] (Αβραμοπούλου, 2018) και συγκεκριμένα αναφέρομαι στην αύρα της ασφάλειας, ως μια συν-αισθηματική κατασκευή που ενυπάρχει σε όλες τις διαδικασίες εξυπηρέτησης. Έτσι, προκύπτει η σύνδεση των κυρίαρχων κατανοήσεων της ασφάλειας με την εννοιολόγησή της ως security, προσδίδοντας στους ξενώνες φιλοξενίας θυμάτων έμφυλης βίας το χαρακτηριστικό των συστημάτων ασφάλειας (Foucault, 2004/2009), επενδύοντας την εξυπηρέτηση με πρακτικές ασφαλειοποίησης (Balzacq, 2011). Η αύρα της ασφάλειας (Benjamin, 2013/2018) έχει ως αποτέλεσμα την ανοικείωση των συνομιλητριών μου με τις συνθήκες εργασίας τους, λόγω του ελέγχου στον οποίο υπόκεινται τα άτομα που εξυπηρετούν. Η δεύτερη ητική κατανόηση της ασφάλειας προκύπτει απ’ την ιατρικοποίηση του έμφυλου τραύματος, κάτι που συνιστά τη βιοπολιτική κατασκευή της ετερότητας (Fassin, 2001 ∙ Αθανασίου και Τσιμουρής, 2013) απ’ τη μια, και την κατασκευή της θεσμικής εξυπήρετησης ως μηχανισμό συμπερίληψης- αποκλεισμού από την άλλη. Η αύρας της ασφάλειας, σ’ αυτή την περίπτωση, συγκρατεί και αναδεικνύει την κοινωνική ασυμμετρία [incommensurability] (Povinelli, 2011 ∙ Ντάβε, 2018) της πολιτισμικής διαφοράς, ενώ αντηχεί την αδυνατότητα κάποιων αιτημάτων στην εξυπηρέτηση και, άρα, στη ζωή. Οι ημικές κατανοήσεις της ασφάλειας, που αναφέρονται στους παράγοντες που επηρεάζουν τη συναισθηματική ασφάλεια των συνομιλητριών μου, συνδέονται άρρηκτα με την επιτυχία εξυπηρέτησης των ωφελούμενων. Συναισθήματα όπως ο θυμός και η ματαίωση ανακυκλώνονται μέσα από τις επαναλαμβανόμενες αποτυχίες να βοηθήσουν τις ωφελούμενές τους να διαφύγουν της κακοποίησης, οδηγώντας στο αίσθημα αδιέξοδου [impasse] (Berlant, 2011) καταδεικνύοντας, παράλληλα, την ίδια τους την τρωτότητα μέσα από το αντίκρισμα της ευαλωτότητας του Άλλου (Butler, 2009a). Η ανάδυση ενός συλλογικού τραύματος (Cvetkovich, 2003) από την καθημερινή ανακύκλωση ιστοριών βίας συγκρατείται από την αύρα και περνάει ακούσια στις συνομιλήτριές μου. Ταυτόχρονα, όταν το αίτημα κάποιας καταφέρνει να χωρέσει στη σφαίρα της θεσμικής αναγνώρισης, η αύρα αντηχεί την απώλεια μιας εξωθεσμικής διεκδίκησης (Avramopoulou, 2017). Μέσα από το επιτελεστικό, βίωμα της ματαιότητας της θεσμικής φροντίδας ανακύπτει μια συνειδησιακή μετατόπιση των συνομιλητριών μου, σε κατευθύνσεις που πλησιάζουν στη φεμινιστική ενδυνάμωση και απομακρύνονται από την παθολογικοποίηση του έμφυλου τραύματος, κάτι που καθίσταται δυνατό λόγω της συγκράτησης των θεσμικών αποτυχιών μέσα στην αύρα. Αναγνωρίζοντας την πραγματικά μεγάλη ανάγκη που καλύπτεται από τη θεσμική ασφάλεια σε μια τόσο κρίσιμη πολιτική συγκυρία, θέτω εν τέλει το ερώτημα, πώς μπορούμε να σταθούμε στις απώλειες που η θεσμική αναγνώριση ενέχει αναγνωρίζοντάς τες ως πολιτικό επίδικο.