Η έννοια της δημιουργίας στον Gilles Deleuze

Στεφανουδάκη, Δέσποινα Δ.

2022

H συγκεκριμένη εργασία θα αποπειραθεί να κινηθεί εντός των πλαισίων που άπτονται της ντελεζιανής σκέψης σχετικά με την δημιουργία και την επαναστατική πράξη, τις ρωγμές και τις ροές φυγής ως συντακτικά αντιπλαίσια δημιουργίας και γίγνεσθαι. Μια εργασία που θα επιχειρήσει να εμβαθύνει στον φιλοσοφικό στοχασμό την ίδια στιγμή που θα ελπίζει να επικαιροποιείται από τις τρέχουσες συνθήκες μην αυτοαποκλείοντας τον εαυτό της από τις πραγματικότητες και τα κοινωνικά συμβάντα. Η ιστορική συγκυρία που τυγχάνει να γράφεται βρίθει παραδειγμάτων. H εποχή που ζούμε θα έλεγε κανείς ότι είναι ήδη η εποχή της Διαφοράς, της θετικής παραγωγής, του πειραματισμού, της ελεύθερης κίνησης. Η εποχή της δημιουργίας. Ωστόσο αν όλα είναι δημιουργία, αν όλα είναι θετική παραγωγή, τότε τι νόημα έχει να μιλάμε για δημιουργία; Τι πραγματικά ρηξικέλευθο και επαναστατικό κρύβει η πολιτική που απορρέει μέσα από το έργο και τη σκέψη του Ντελέζ – και Γκατταρί-; Αν υποθέσουμε ότι η σκέψη του Ντελέζ έχει ήδη αφομοιωθεί από το νεοφιλελεύθερο λόγο, όπως χρεώνεται από κάποιες κριτικές, και αν υποθέσουμε ότι η πολιτική που απορρέει όντως γειώνεται μέσα στο υπάρχον κοινωνικο – πολιτικό πλαίσιο, ουσιαστικά η απάντηση θα ήταν: καμία ουσία δεν έχει, δεν μπορεί να επιδείξει τίποτα καινούριο. Είναι όμως έτσι; Η παρούσα εργασία θα κινηθεί ανάμεσα στις ντελεζιανές έννοιες που συστήνουν τον πυρήνα μιας επαναστατικής σκέψης σχετικά με το υπάρχον. Θα γίνει μια προσπάθεια κίνησης αφενός σε ένα πιο καθαρά φιλοσοφικό επίπεδο, το οποίο στη γείωσή του ευελπιστούμε ότι θα μας αποκαλύπτει και μια πτυχή ενός πολιτικού ή όπως λέγεται ενός καθαρά στρατηγικού κοινωνικού επιπέδου. Θα ξεκινήσουμε με ένα πρόβλημα οριοθέτησης για να οδηγηθούμε σε ένα – πάντα παρόν – πρόβλημα της φιλοσοφίας που αφορά τα αντικείμενα, την προοπτική και το ενεργό κενό – με την συμβολή κάποιων ψυχαναλυτικών εργαλείων -. Θα ασχοληθούμε με την αρνητικότητα και τη θετικότητα, που διατρέχει όλο το σχήμα σκέψης του Ντελέζ μπαίνοντας σε μια συνομιλία με τον Χέγκελ, την κριτική και τον αντιεγελιανισμό του Ντελέζ σε μια προσπάθεια να διασώσει την διαφορά από την αναπαραστατική σκέψη που δημιουργεί το εμμενές σχήμα της διαλεκτικής. Θα μιλήσουμε για την εντασιακότητα και το νόημα παρακολουθώντας μια στροφή του Ντελέζ που διεξάγεται προχωρώντας από το «Διαφορά και Επανάληψη» στη «Λογική του Νοήματος», το τι συνιστά σε κάθε περίπτωση την επιφάνεια στην οποία οι εντάσεις κινούνται και τι αυτές δυνάμει παράγουν. Θα αναλύσουμε τις κριτικές που έχουν γίνει στο σχήμα σκέψης του φιλοσόφου σχετικά με την θετικότητα και την πολιτική που απορρέει μέσα από αυτήν, με στόχο να την διασώσουμε και να προτάξουμε μια ανάγνωση που θέλει να βρίσκει απαντήσεις πραγματικά επαναστατικές για αυτόν τον κόσμο. Θα προσπαθήσουμε να εκθέσουμε το επιχείρημα που υπάρχει πίσω από δύο πολύ κεντρικές ντελεζιανές (ή μάλλον πιο καλά ντελεζο -γκατταρικές) έννοιες, αυτήν του Σώματος χωρίς Όργανα, ως το υποκείμενο που καταρρέει και μέσα σε ένα σχιζοφρενικό παραλήρημα εκρήγνυται μέσα στις εντάσεις του και αυτήν της πολεμικής μηχανής ως την έκφραση της επαναστατικής σκέψης, της αποκωδικοποίησης, της άρνησης και της καταστροφής με βλέμμα στη δημιουργία. Τέλος, θα αναφερθούμε στην επιθυμία ως δημιουργία και όχι ως έλλειψη, ως αντιπαραγωγή και όχι ως αναπαραγωγή, κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα της σκέψης των Ντελέζ και Γκατταρί από όπου είναι δυνατή η κίνηση ολόκληρης της σκέψης τους, καταλήγοντας στο ένστικτο του θανάτου

Download PDF

View in repository

Browse all collections