Πολιτική αντιπαράθεση και γλωσσικό ζήτημα στις αρχές του 20ου αιώνα: η περίπτωση των "Ορεστειακών"

Μετά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, πολιτική και εθνικό ζήτημα στην Ελλάδα αναμετρήθηκαν, σε κυριολεκτικό και συμβολικό επίπεδο, με σημαία τη θρησκεία, τη γλώσσα και την πολιτική εξουσία. Το θέμα της παρούσας εργασίας είναι Πολιτική Αντιπαράθεση και Γλωσσικό Ζήτημα στις αρχές του 20ου αιώνα, που εξετάζεται μέσα από την περίπτωση των «Ορεστειακών». Το 1903 ανέβηκε στο Βασιλικό Θέατρο η «Ορέστεια» του Αισχύλου στη Δημοτική. Το αξιοσημείωτο ήταν, ότι η νεωτερική πρωτοβουλία για τη χρηματοδότηση και μετάφραση του έργου, ανήκε στον Βασιλιά Γεώργιο Α΄, αλλά θεωρήθηκε καταστρεπτική για τη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας και ιστορίας. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών αντέδρασε και προκλήθηκε μεγάλη συζήτηση στον Τύπο. Το ακαδημαϊκό προσωπικό, οι φοιτητές και η πλειονότητα των εφημερίδων υποστήριζαν, ότι η Καθαρεύουσα είναι η επίσημη γλώσσα του έθνους και διαμαρτύρονταν έντονα κατά των μεταφράσεων των έργων της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας και των Ιερών Βιβλίων στη δημοτική. Στις 16 Νοεμβρίου 1903 φοιτητές και πολίτες προσπάθησαν να σταματήσουν την παράσταση, ακολούθησαν συμπλοκές με την Αστυνομία και το αποτέλεσμα ήταν ένας νεκρός, αρκετοί τραυματίες και η διακοπή της «Ορέστειας», αν και εκείνο το βράδυ παίχτηκε κανονικά. Η έρευνά μου βασίστηκε σε πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές, αλλά κυρίως στη μελέτη του Τύπου της περιόδου και ειδικά στις εφημερίδες Ακρόπολις, Άστυ, Εστία, Εμπρός, Καιροί, Πρωΐα. Φιλοδοξεί να απαντήσει σε μια σειρά ερωτημάτων, όπως η πρόσληψη των «Ορεστειακών» στον Τύπο της εποχής και ο τρόπος παρουσίασής τους, σε ποιο βαθμό αυτός λειτουργεί ως δίοδος έκφρασης της κοινής γνώμης ή επηρεάζει τη διαμόρφωσή της και πώς αναμεταδίδει τα γεγονότα κάθε εφημερίδα σύμφωνα με την ιδεολογική και πολιτική της κατεύθυνση. Τέλος, η εργασία μου εξετάζει τις απόψεις του Πανεπιστημίου Αθηνών, του ακαδημαϊκού προσωπικού και των φοιτητών του και το ρόλο τους στη διαμόρφωση εχθρικής στάσης απέναντι στη δημοτική, σε μια περίοδο ιδεολογικών αναζητήσεων και βαθιάς πολιτικής κρίσης.