Η εξέλιξη της συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης ως πολιτική απασχόλησης: συστήματα υλοποίησης στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησης από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο

Η ανεργία αποτελεί ένα εξαιρετικά σύνθετο και επίκαιρο ζήτημα, ιδιαίτερα στις μέρες μας που τα ποσοστά ανεργίας λόγω των συνθηκών που δημιούργησαν η δημοσιονομική κρίση και η οικονομική ύφεση έχουν αυξηθεί δραματικά. Η Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Κατάρτιση ως πεδίο πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας για την καταπολέμηση της ανεργίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία από τη δεκαετία του 1980 για να αναδειχθεί σταδιακά μαζί με την εκπαίδευση σε πυλώνα της ευρωπαϊκής πολιτικής απασχόλησης, και τα συστήματα τους σε κρίσιμους παράγοντες για την αποτελεσματική εφαρμογή της. Η αποτελεσματική εφαρμογή αυτής της δημόσιας πολιτικής προϋποθέτει τη δημιουργία του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου και την ανάπτυξη και λειτουργία των μηχανισμών εκείνων που θα επιτρέψουν τη σύνδεση του μέτρου της ΣΕΚ με την αγορά εργασίας για την επίτευξη του σκοπού της σύζευξης της προσφοράς με τη ζήτηση εργασίας. Σε αυτή την κατεύθυνση, ο ρόλος του κράτους για τον σχεδιασμό, τη δομή, την οργάνωση και τη λειτουργία των μηχανισμών εφαρμογής της καθώς και τη χρηματοδότηση της είναι πρωταρχικός. Στην Ελλάδα, η ανάπτυξη και η εξέλιξη της Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης ως ενεργητική πολιτική απασχόλησης, συνδέθηκε με την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τη συγχρηματοδότηση της από πόρους του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η εξέταση της επίδρασης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης (ΚΠΣ) και των ΕΣΠΑ που συγχρηματοδοτήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο στη διαμόρφωση των συστημάτων υλοποίησης της Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης. Ειδικότερα, εξετάζεται η διαμόρφωση της στρατηγικής και των παρεμβάσεων για την υλοποίηση της Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης σε κάθε Επιχειρησιακό Πρόγραμμα με βάση την υποχρέωση εναρμόνισης της εθνικής πολιτικής με την ευρωπαϊκή, η διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου και των μηχανισμών εφαρμογής της και αποτιμάται η αποτελεσματικότητα της αναφορικά με τον κύριο στόχο της, τη σύνδεση της με την αγορά εργασίας για την καταπολέμηση της ανεργίας. Από την ανάλυση των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων που υλοποιήθηκαν στην Ελλάδα μέχρι σήμερα και που είχαν ως κεντρικό άξονα τις παρεμβάσεις ΣΕΚ, μολονότι στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης η ευρωπαϊκή πολιτική παρέχει, βάσει της αρχής της επικουρικότητας, τη δυνατότητα προσαρμογής των συστημάτων στις ιδιαιτερότητες του κάθε κράτους μέλους, σε εθνικό επίπεδο, τα συστήματά της δεν μπόρεσαν να αυτονομηθούν προσαρμοζόμενα στην ελληνική πραγματικότητα στο πλαίσιο μιας εθνικής πολιτικής. Οι εγγενείς αδυναμίες όπως διαμορφώθηκαν διαχρονικά και οι οποίες εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα περιλαμβάνουν: την απουσία ή την ανεπάρκεια της λειτουργίας κατάλληλων δομών και εργαλείων για την παρακολούθηση των αναγκών της ελληνικής αγοράς εργασίας, την εστίαση στα ποσοτικά αποτελέσματα της απορρόφησης των κοινοτικών πόρων έναντι της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών κατάρτισης και εν τέλει την απουσία μέτρησης των αποτελεσμάτων εφαρμογής της στην αύξηση της απασχόλησης και στην καταπολέμηση της ανεργίας.