Παραβατικότητα ανηλίκων: ο ρόλος των επιμελητών ανηλίκων και οι δράσεις συνηγορίας για την αντιμετώπιση των νεαρών παραβατών

Η διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο της παραβατικότητας των ανηλίκων και το ρόλο των επιμελητών/τριών ανηλίκων στην υποστήριξη των δικαιωμάτων τους μέσω της χρήσης πρακτικών συνηγορίας. Η βιβλιογραφική ανασκόπηση αναλύει την έννοια της παραβατικότητας ανηλίκων και τις αποκλίνουσας συμπεριφοράς, όπως και τους προσωπικούς και κοινωνικούς παράγοντες που την επηρεάζουν. Γίνεται ανασκόπηση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου που αφορά τους ανήλικους (ποινική αντιμετώπιση, αναμορφωτικά και θεραπευτικά μέτρα), όπως και παρουσίαση της λειτουργίας της υπηρεσίας επιμελητών ανηλίκων, η οποία επιβλέπει και συντονίζει την εφαρμογή των μέτρων αλλά πρωτίστως αναλαμβάνει την διενέργεια κοινωνικής έρευνας για τους ανηλίκους, η οποία παρουσιάζεται στο δικαστήριο με σκοπό την υιοθέτηση των κατάλληλων μέτρων. Η αποστολή τους δεν περιορίζεται στο πλαίσιο της ποινικής αντιμετώπισης αλλά και στην κοινωνική υποστήριξη των ανηλίκων. Ακολούθως, παρατίθεται ανασκόπηση της πρακτικής της συνηγορίας στην κοινωνική εργασία. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται τα αποτελέσματα ποιοτικής έρευνας με τη συμμετοχή 8 επιμελητών/τριών ανηλίκων που έχουν την επιστημονική ιδιότητα κοινωνικού λειτουργού, με σκοπό να διαπιστωθεί ή σύνδεση του ρόλου του με την άσκηση συνηγορίας. Διαπιστώθηκε από την έρευνα ότι οι ανήλικοι προέρχονται κυρίως από ομάδες που αντιμετωπίζουν κοινωνικές ανισότητες και πως υπάρχει σύνδεση του ρόλου των επιμελητών/τριών ανηλίκων με την άσκηση συνηγορίας κυρίως σε micro επίπεδο, στη διαδικασία κοινωνικής υποστήριξη των ανηλίκων. Η άσκηση πρακτικών συνηγορίας δεν αναγνωρίζεται από όλους τους επιμελητές. Υπάρχει αναγνώριση των δράσεων που αποσκοπούν στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ανηλίκων στην καθημερινή τους πρακτική, ωστόσο δεν υπάρχει εξειδικευμένη θεωρητική γνώση σχετικά με επίπεδα άσκησης και είδη συνηγορίας. Περιγράφεται, τέλος, πρόταση υιοθέτησης συγκεκριμένου μοντέλου συνηγορίας που αφορά παιδιά και νεαρά άτομα.