Κρίση, νεοφιλελευθερισμός και συγκρότηση κοινωνικών κινημάτων: συγκριτική προσέγγιση του κινήματος της πλατείας Ταχρίρ,του κινήματος των Αγανακτισμένων της πλατείας Συντάγματος και του κινήματος Occupy Wall Street

Σπίνος, Νικόλαος Ε.

2024

Από τη δεκαετία του 1970 η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια φάση ύφεσης που χαρακτηρίζει την δυναμική του εκάστοτε οικονομικού κύκλου. Το λεγόμενο μακρύ κύμα κάμψης θα επηρεάσει τόσο τις περιόδους ανάπτυξης, οι οποίες θα είναι αναιμικές, όσο και της περιόδους κρίσης, οι οποίες θα είναι σφοδρές. Παράλληλα, εμφανίζεται στο προσκήνιο, αρχικά σε μεμονωμένες χώρες ως «πείραμα» και μετέπειτα γενικεύεται, το νεοφιλελεύθερο υπόδειγμα. Η ελευθερία κίνησης των κεφαλαίων στην οικονομία και η ανάδειξη του ατόμου στο κοινωνικό και πολιτικό πεδίο ανάγονται σε ύψιστες αξίες, επιχειρώντας να υποτάξουν κάθε τι συλλογικό. Θέτοντας ως πλαίσιο τον Ύστερο Καπιταλισμό για την ερμηνεία της μεταπολεμικής ανάπτυξης του καπιταλιστικού συστήματος, επιχειρείται αρχικά να απαντηθεί το ερώτημα για το ποια είναι η σχέση μεταξύ νεοφιλελευθερισμού και οικονομικής κρίσης, παραθέτοντας απόψεις γύρω από την συζήτηση. Έπειτα επιχειρείται μια ανάπτυξη της συζήτησης γύρω από την συγκρότηση συλλογικών ταυτοτήτων και δράσεων με επίκεντρο την αμφισβήτηση του νεοφιλελευθερισμού. Για να υποστηριχθεί περαιτέρω η συζήτηση, γίνεται μια μελέτη των περιπτώσεων τριών κινημάτων του συγκρουσιακού κύκλου 2010- 2014, ως πιο χαρακτηριστικών, με την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας γύρω από τα κινήματα της πλατείας Ταχρίρ, της πλατείας Συντάγματος και του κινήματος Occupy Wall Street και της συγκριτικής προσέγγισής τους. Ερμηνεύονται και συγκρίνονται μέσω των εννοιολογικών προσεγγίσεων της συγκρουσιακής πολιτικής και εντάσσονται σε ένα παγκόσμιο κύμα αγώνων, με αιτήματα που ερμηνεύονται ως μεταβατικά. Κατά την ερμηνεία των κινημάτων με τα παραπάνω εργαλεία, διαπιστώνεται κάποια αδυναμία στο ερμηνευτικό πλαίσιο της συγκρουσιακής πολιτικής και παραπείθονται απόψεις γύρω από μια κριτική και μια μαρξιστική προσέγγιση της συγκρουσιακής πολιτικής και των κοινωνικών κινημάτων. Τέλος, συμπεραίνεται πως η οικονομική κρίση και ο νεοφιλελευθερισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και αλληλοσυμπληρούμενες έννοιες, και πως λόγω των εσωτερικών αντιφάσεων που προκύπτουν από αυτή τη σχέση, θα προκύπτουν κοινωνικά κινήματα και συλλογικές δράσεις που θα αμφισβητούν αυτές τις έννοιες.

Download PDF

View in repository

Browse all collections